Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Als wij hier den opbouw der kristallen ter vergelijking aanhalen, willen wij daarmee niet zeggen, dat de bedoelde processen in beide gevallen dezelfde zijn. Het is integendeel zeker, dat er een diepgaand verschil bestaat in zake den bouw tusschen kristallichamen en plantenlichamen, dat juist dit verschil samenhangt met het onderscheid tusschen levenlooze en levende lichamen, en dat in 't bijzonder de georganiseerde doelen der plant door hun eigenaardigen bouw geschikt zijn voor die bewegingen, die zich aan ons als leven voordoen.

De door de kristallisatie en den groei der kristallen vereenigde moleculen laten geen verdere tusschenvoeging toe van voor verderen opbouw geschikte zelfstandigheid, ook geen vervorming en verplaatsing, geen aanhechting of verbinding van nieuwe moleculen met de reeds aanwezige, zooals de moleculen van levende, georganiseerde lichamen. Wanneer de moleculen van water binnendringen in een zoutkristal, en ze de zoutmoleculen uit elkander schuiven, dan heeft men met het uiteenvallen, de oplossing van het kristal te doen en niet met zijn verdere ontwikkeling. Het kristal vertoont ook bij zijn vorming nooit die verschuivingen en bewegingen der kleinste bouwsteenen, die de levende, georganiseerde deelen der plant karakterizeeren en die als levensverschijnselen worden beschouwd. Kristallen kunnen daarom ook niet opgevat worden als georganiseerde lichamen; zij nemen niet rechtstreeks doel aan de verschijnselen van het leven, vormen geen geschikt aangrijpingspunt voor die speciale natuurkracht, die wij levenskracht noemen, zij leven niet en worden ook nooit levend, zoo min als zij ooit sterven kunnen.

De analogie tusschen den bouw der kristallichamen en dien der plantenlichamen bestaat enkel daarin, dat bij den een, zoowel als bij den ander de groepeering der moleculen niet ongeregeld kan plaats hebben, maar dat zij in beide gevallen bepaalde wetten van symmetrie moet opvolgen, en dat de uitwendig zichtbare vorm van het bouwwerk in afgewerkten staat in het kristal, zoowel als bij de plant, het resultaat is en tegelijk de uitdrukking van de bijzondere, eigenaardige groepeering der moleculen en van de daaruit ontstane groepen. Afgezien van die analogie, bestaat er echter een diepgaand verschil tusschen de molecule-groepen, waaruit het kristal en die, waaruit de plant is opgebouwd, en om met dit verschil ook in do taal rekening te houden, noemt men de eerste wel micellen, de laatste piasomen.

Wie zich met deze vragen omtrent den groei der plant bezighoudt, gevoelt ten slotte ook do behoefte, zich eon voorstelling te maken van den vorm dezer bouwsteenen van het plantenlichaam of, met andere woorden, van do gedaante dor piasomen. De hiervoor opgestelde hypothesen loopen vrij ver uiteen, wat niemand zal verrassen, die bedenkt, dat do steunpunten, ontleend aan feitelijke waarnemingen, zoer weinige zijn, dat buitendien de feiten op zeer verschillende manieren kunnen worden uitgelogd, en dat dus veel speelruimte wordt gelaten aan de verbeeldingskracht en de combinatiogave der afzonderlijke onderzoekers.

Nog niet lang geleden had algemeen ingang gevonden do voorstelling van een kristalvorm voor die groepen van moleculen, die men zich als bouwsteenen

Sluiten