is toegevoegd aan uw favorieten.

Het leven der planten

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rijpheid in de meeste gevallen met de scheiding in de ruimte der beide geslachten samengaat, of met andere woorden, dat bij die planten, in welker bloemen de tweeërlei geslachtsorganen op de eene of andere wijze plaatselijk zijn gescheiden, buitendien ook rog dichogamie voorkomt. Zoo zijn bij voorbeeld alle soorten van planten, welker tweeslachtige bloemen ten gevolge van den onderlingen stand hunner tweeërlei geslachtsorganen of ten gevolge van de verwisseling van plaats der helmknoppen en stempels, buitendien reeds voor kruisbestuiving bestemd zijn, ten overvloede nog dichogaam, al duurt ook die dichogamie soms slechts zeer kort.

Ook de planten met heterostyle bloemen zijn dichogaam, in zoo ver namelijk, dat öf de planten met kortstijlige of die met langstijlige bloemen vroeger tot ontwikkeling komen. Als men de vele honderden planten van Primula auricula beschouwt, die naast elkaar onder gelijke uitwendige omstandigheden op een rotshelling groeien, dan kan men zich er gemakkelijk van overtuigen, dat de planten met langstijlige bloemen een voorsprong hebben op die, waarvan de bloemen korte stijlen bezitten. Steeds zijn ook de eerste reeds uitgebloeid, als de planten met kortstijlige bloemen nog in vollen bloei staan. Hij Primula longifiora is het juist omgekeerd; daar staan de planten met kortstijlige bloemen al in volle fleur, als de langstijlige bloemen van de daarnaast groeiende uog gesloten zijn.

Tot planten met dichogamie behooren verder ook de planten met schijnbaar tweeslachtige bloemen. De Valeriaansoorten: Valeriaan (lioica, Kleine Valeriaan; Valeriana polygama en Valeriana tripteris openen op dezelfde standplaats hun schijnbaar tweeslachtige, vrouwelijke bloemen 3 tot 5 dagen eerder dan hun schijnbaar tweeslachtige mannelijke bloemen, en dus zijn deze planten zeer beslist protogynisch. Hij Rumex alpinus, de Alpen Zuring, zijn de stempels der schijnbaar-tweeslachtige, vrouwelijke bloemen al 2 tot 3 dagen lang geschikt, om stuifmeel op te nemen, eer nog de antheren van de schijnbaar tweeslachtige mannelijke bloemen en van de volkomen tweeslachtige bloemen aan de plant zich hebben geopend. De Esch, Fraxinus excelsior, heeft al rijpe stempels in de vrouwelijke bloemen, als in de erbij staande meeldraadbloemen en tweeslachtige bloemen de helmknoppen nog alle gesloten zijn. Gewoonlijk laten die laatste hun stuifmeel eerst vier dagen later vrij.

Zeer in het oog vallend is ook de dichogamie van die grassen, die volkomen mannelijke bloemen naast volkomen tweeslachtige bezitten, zooals bij voorbeeld het Reukgras, Anthoxanthuin odoratum; het Honiggras, Hierochloa australis; het Parelgras, Melica altissima, en Sesleria coerulea. De helmknoppen laten in de bloemen van deze planten altijd eerst dan hun stuifmeel vrij, als in de buurt de stempels reeds twee dagen lang geschikt waren, het stuifmeel, te ontvangen. Hetzelfde neemt men waar bij die Samengesteldbloemigen in welker hoofdjes, naast echt tweeslachtige bloemen, zuiver vrouwelijke bloemen staan, en bij die, welke naast schijnbaar tweeslachtige, mannelijke bloemen ook zuiver vrouwelijke bloemen in de hoofdjes vertooneu. De stempels der vrouwelijke