Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onvoorwaardelijk vertrouwen kan stellen. Aan den anderen kant mag ook liet wantrouwen tegen deze proeven niet al te ver gaan, en het zou niet billijk zijn, er alle waarde aan te ontzeggen. Alleen moet er gewaarschuwd worden tegen het generalizeeren der resultaten, door proeven met eenige weinige soorten van planten verkregen. Overigens zijn de resultaten zeker in hooge mate leerzaam en moeten vooral bij onderzoekingen over den samenhang van de verschillende bevruchtingsverschijnselen niet buiten beschouwing blijven.

In het kort kan men dat, wat de proeven hebben geleerd, als volgt, samenvatten. Als hot stuifmeel van de eene soort op den stempel van eene andere soort wordt gebracht, ontwikkelt het alleen dan stuifmeelbuizen in de richting van de zaadknoppen, als beide soorten tot hetzelfde geslacht of ten minste tot dezelfde natuurlijke familie heliooren. Familie en geslacht zijn, wel is waar, begrippen, die de botanici hebben uitgedacht, en hunne begrenzing is tot op zekere hoogte eene willekeurige, afhankelijk van de individueele opvatting van den waarnemer, maar in t groot beschouwd, bestaan er in dit opzicht, vooral wat de begrenzing der familiën betreft, slechts geringe meeningsverschillen. Of latere ontdekkingen niet weer tot een verschuiving der eens aangenomen grenzen aanleiding zullen geven, moet in 't midden worden gelaten, en als wij dus de uitspraak bezigen, dat kruisingen tusschen soorten uit verschillende familiën zonder resultaat blijven, dan betreft zij alleen de tegenwoordig door de botanici aangenomen begrenzing der familiën. Hetzelfde voorbehoud met betrekking tot de grenzen der geslachten geldt natuurlijk voor de uitspraak, dat de kruisingen tusschen soorten uit verschillende geslachten slechts in weinige gevallen op resultaten kunnen wijzen.

I)e kruising van twee soorten van hetzelfde geslacht heeft daarentegen in de meeste gevallen bevruchting, dus de vorming van bastaarden, ten gevolge. Daarbij is liet zeer merkwaardig te zien, dat de uitwendige gelijkenis, der door kruisbestuiving niet elkander in aanraking gebrachte soorten, voor liet gelukken of liet mislukken der bestuiving van geen beteekonis is. Tot de het veelvuldigst voorkomende, in de vrije natuur ontstaande bastaarden van Primula bohooron die, welke hun ontstaan te danken hebben aan de kruising van Primula (jlutinosa 011 Primula minima, twee soorten, die in den vorm van hun bladeren en bloemen in 't geheel niet op elkander gelijken; daarentegen worden bastaarden uit de op elkander gelijkende, te gelijker tijd bloeiende en ook door dezelfde bijen bezochte Primula clatior, 11 oog-stengelige sleutelbloem, en Primula officiiialis, de Gemeene sleutelbloem, slechts zeer zelden waargenomen, en ook kunstmatige kruisbestuiving tusschen deze beide soorten, leveren, zooals uit proeven is gebleken, slechts zelden resultaten.

Als geslachtsrijp stuifmeel uit de mannelijke bloem van eene soort op den rijpen stempel van een vrouwelijke bloem derzelfde soort wordt gebracht, kan het resultaat gewaarborgd worden geacht. Dit geldt zoowel voor de twoehuizige als voor de éénhuizige

Sluiten