Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de Noordzeewateren, door een storm uit het Noordwesten opgezweept, den Dollart doen ontstaan, waardoor het stadje Torum en 33 dorpen verwoest werden.

4. Uit dit alles ziet men, dat onze voorvaderen wel geen grooter vijand hebben gehad dan het water. \ andaar dat zij er op bedacht waren , om overal langs de rivieren en zelfs langs de zee, waar de duinen ontbraken, sterke en hooge dijken op te werpen. Ontnam het water hun schoone en vruchtbare streken , onze werkzame vaderen waren er op uit, die verliezen te herstellen door onvruchtbare deelen van den bodem , bosschen en heiden, te ontginnen. Was de zee een weinig vertrouwbare nabuur, zij wisten er toch ook hun. voordeel van te trekken. De Hollandsche schepen doorkliefden de golven, en brachten rijkdom en welvaart in Nederland. De haringvisscherij, een ware « goudmijn" voor ons vaderland, breidde zich meer en meer uit, nadat Willem BeukeUzoon van Biervliet in 1360 het haringkaken had uitgevonden. De handel , die overvloed van onbewerkte stoffen aanvoerde, deed ook de nijverheid bloeien. De steden van Holland werden uitgelegd en verfraaid. Kerken en godshuizen verrezen alom , en het aantal abdijen en kloosters nam hand over hand toe.

ft. Het onderwijs verkeerde ook reeds in bloeienden toestand, en werd gegeven in zoogenoemde kapittelscholen , die aan sommige kerken waren verbonden; in kloosterscholen, van welke men er in het tegenwoordige Nederland alleen 500 telde en eindelijk ook in parochie-scholen. Geen stad of dorp van eenig aanbelang, of ze hadden in 't begin der 15e eeuw hunne eigene parochie-school. Wij melden deze laatste bijS. 4

Sluiten