Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eeredienst, zoowel in het geheim als in het openbaar, werd verboden. Zij , die zich aan zulk een onrechtvaardig gebod niet stoorden, werden beboet en zelfs met gevangenis gestraft. De Katholieke kerken werden ingericht voor den dienst der ketters en soms op de laagste wijze ontheiligd; en ofschoon de wettige bezitters daarover klaagden, werden zij niet aangehoord. Nu en dan strafte God op zichtbare wijze de gepleegde heiligschennissen , maar ook dit stuitte het kwaad niet.

Daarbij houde men in het oog, dat zelfs in Holland en Zeeland, waar de hervormde partij veel machtiger was dan in andere gewesten, de Roomsch-Katholieken nog ruim het % deel der bevolking uitmaakten. En die groote meerderheid stond bloot aan de dwinglandij eener geringe minderheid calvinistische drijvers!

3. Is het waar, dat God in zijn ondoorgrondelijke wijsheid het kwade toelaat, even waar is het, dat Hij in zijne goedheid en barmhartigheid het goede uit het kwade weet te trekken. Toen de bevolking der overige gewesten de mishandelingen zag, waaraan hunne geloofsgenooten in het Noorden waren blootgesteld, gingen haar de oogen open , en weldra openbaarde zich in de zoogenaamde Waalsche gewesten eene beweging ten gunste der goede zaak. Parma, die niet alleen een groot veldheer, maar ook een bedreven staatsman was, wist hiervan partij te trekken en bracht het zoover, dat bij het verdrag van Atrech t eenige gewesten althans trouw zwoeren aan de zaak des konings, en beloofden den Katholieken godsdienst tegen eiken aanval der ketters te verdedigen.

4. Parma had reeds bij 't begin van zijn bestuur getoond, dat hij het wèl meende met de Nederlanders.

Sluiten