Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van het karakter de» Bisschops moge vormen, dit is zeker, dat de t id waarin hij leefde, en de omstandigheden, waarin hij zien geplaatsT vond, veel toebrachten om hem daden te doen bedrijven, welke, ja, terecht als misdadig beschouwd, maar, naar den ^edelgken maatstaf van zijne eeuw beoordeeld meerl jeiw^baar kuimra

eerekend worden. Jan van Aritei waa ecu uim —- —

op de wereld als bij wijze van uitzondering vertoonen, met aüe begaafdheden toegerust, maar met een hart vol onverzadelijke en nimmer rustende begeerten: een dier gevaarlijke wezens, die door een eeuwige behoefte aan werkzame beweging worden verslonden, die op de gewone stervelingen met een glimlach van verachting uederzien en niet tevreden zijn met een dagelijksche testemming. een dier genieën, die door de nakomelingschap somtijds vervloekt, maar door den dichter en den wijsgeer beschouwd worden met diezelfde bewondering, waarmede zij een onrustbarend gesternte aan de bogen des hemels gadeslaan. Reeds m zijn eerste jeugd ^ezat hi) de stoutmoedige onbeschroomdheid van een meer gevorderden le tijd: zijn moed was even onbetwijfelbaar als zijn eerzucht onbepaald, zijn brein even vernuftig en vruchtbaar in uitkomsten als zijn manieren hoffelijk en bevallig waren. Hij verstond evenzeer de kunst om zich door een aangenamen omgang bemind te maken b^nen die hij noodig had, als om zijn vijanden onder de geweldige wapenen der bespotting te verpletteren. Hij was vasthoudend in al wat hg ondernam, en nimmer af te brengen van een eenmaal be¬

sluit; maar daar die vaste wil, om zijn zin te doen, zich «ükwytó ook in kleine en onbelangrijke voorwerpen vertoonde, nam die, door een zonderlinge tegenstrijdigheid, met zelden den schjjnvan loszinnigheid aan en bracht hem in ongelegenheden, waaronder een ander bezweken en de fabel van het algemeen zou geworden zijn, maar waarin hij slechts een gelegenheid meer vond, om «jn onuitputtelijk vernuft, en zijn behendigheid in het partij trekken van elke omstandigheid, te doen schitteren. Zo° bn echter tót vemnft hoofdzakelijk tot duistere kuiperijen en Btaatehsten aanwendde, en zoo zijn hart, dat van nature open en edel was, zich reeds spoedig met een driedubbele ijskorst omschorste, dit moet. gelijk wij reeds hebben aangemerkt, hoofdzakelijk aan de omstandigheden worden toegeschreven. In een anderen tijd geboren, had luj, naar zyn keuze, of m de rij der beroemdste helden öf aan de z^de der volkoinenste staatslieden een eervolle plaats kunnen bekleeden; maar in zijn eeuw mocht het hem niet vergund zijn, openlik "aar den oorlogsroem te dingen; en was de staatkunde nog met, als later, eene

eerverschaffende wetenschap. ... ..

Hij was tot den geestelijken stand gedrongen geweest, terwgl Hjn neigingen als kind reeds naar den wapenhandel helden; zyn onrustige geest had hem in het stille klooster niet toegelaten zich te vergenoegen met het betrachten der eentonige en weinig beduidende werkzaamheden aan zijn "betrekking verbonden: eenmaal zich in den stand geplaatst ziende, waartoe vaderlijke dwang hem verwezen had, nam h§ voor, zich daarin een naam te maken: — met zoozeer nog

Sluiten