Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Dörpfeld, Troja und Ilion. fig. 418—23. Terp Hoogebeintum.

Alsvoren voorstellende het lichaam van een dier. Defect. 431. Inv. 54 no. 3. Terp Huins, gevonden onder zomerpeil. Afgeb. bij Pleyte.

IJzeren hengsel van een emmer, in het midden 432.

zich verbreedend. Inv. 46a no. 968, terp Besseburen bij Beetgum. Dergelijke uit Vechten in het museum te Leiden.

Alsvoren, bestaande uit twee met oogen aanelkaar verbon- 433. den deelen. Uit dezelfde terp no. 897. Duigen van houten emmers zijn herhaaldelijk in terpputten gevonden.

Messen enz. van steen.

Vuursteenen messen of schrabbers. Zeven stuks, 434—440. alle gevonden in de terp Ugoklooster te Hartwerd, bij Bolsward. Inv. 82d nos. 1, 2, 3, 4, 13, 14 en 15.

B ij 1 h a m e r van dioriet (?), spits toeloopende, met rond 441. steelgat in het dikke gedeelte. Vorm ongeveer als Holwerda, Ned. vroegste Beschav. pl. XIII no. 11. Terp Oostrum (35 no. 1).

Beitel van vuursteen, mooi gepolijst. Uit de terp 442. te Wetzens. Inv. 34b no. 373. Komt overeen met die uit het hunnebed te Rijs (no. 136).

Miniatuur bijlhamer van d i o r i e t (?). Terp Hal- 443. lum. Inv. 26 no. 1. Lang 7.5 cM. Het steelgat is te klein om zelf een pink door te laten. Symbool?

Het bij hooge uitzondering voorkomen in de terpen van dergelijk steenen hamers en messen gaf aanleiding tot de bewering, dat de terpbewoners nog in de eerste eeuwen na Chr. in een soort steenperiode zouden verkeerd hebben. Indien werkelijk deze Germanen zulke voorwerpen veel gebruikten en konden vervaardigen, dan zouden er veel meer van die bijna onvergankelijke dingen voor den dag gekomen zijn. Goed onderzochte lerpen als die van Hoogebeintum en Blija, alsook de reusachtige terp te Beetgum, leverden geen enkel exemplaar; terwijl Caesar en Tacitus geen melding maken van gebruik van steenen wapenen dooide Germanen. l)e messen van Hartwerd en de beitel van Wetzens maken een zeer ouden indruk en zijn waarschijnlijk door de latere Germanen toevallig gevonden, b.v. in de zandstreken van Zuid-Friesland en als symbolen bewaard of wel, zooals bij <1^ zeven messen van Hartwerd mogelijk is, afkomstig van eene praehistorische nederzetting op de plek waar later de terp werd opgeworpen. Hartwerd ligt niet heel ver van het reeds vroeg bewoonde Gaasterland. Ook in Romeinsche legerkampen o. a. Vindonissa werd wel eens te midden van Romeinsche voorwerpen eene praehistorische steenen bijl gevonden. Versteeningen als echinieten, die zeker van het diluvium afkomstig zijn, gelijk de geoloog Dr. Bonnema ons mededeelde, komen eveneens sporadisch in de terpen (op alluvium) voor. De boven beschreven ijzeren speren enz.

Sluiten