is toegevoegd aan uw favorieten.

Het berouw en het ethisch determinisme

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verwijderd, om God de eerste oorzaak der zonde te noemen, en den vallenden mensch evenzeer als den berouwhebbcnden in liet heelal »op zijn plaats"' te achten! Men moet wel nooit gehoord hebben van gelijkenissen als die van het onkruid onder de tarwe waar het de vijand is die het onkruid zaait, of van strafredenen als die welke de Farizeërs van Jezus lippen moesten vernemen, of van waarschuwingen als die voor het toekomend oordeel Gods dat den onbekeerden zondaar wacht, of van beloften als die van vergeving der zonden en herstelling in Gods gunst, om met vrijmoedigheid ie kunnen zeggen, dat het moderne determinisme in het religieuse leven van Jezus een steun vindt '). Bewogen wij ons hier op wijsgeerig gebied, dan zou men kunnen zeggen dat Jezus zich steeds populair uitdrukte, en verre was van een philosophisch stelsel te willen geven; maar het is juist het godsdienstig gebied, dat wij hier betreden, het is juist als uitdrukking van het godsdienstig leven, dat men het: God wil de zorde! wil verdedigen. En in dit opzicht nu van Jezus zoo gansch en al te verschillen, waarlijk, ik zou dit nog al bedenkelijk achten. Of zal men zeggen: »de openbaring van Jezus godsdienstig leven stond onder den invloed van de eigenaardige meeningen, die Hij had omtrent het karakter der zonde; ware Hij modern geweest, Hij zou zijn godsdienstig leven zeker anders geopenbaard hebben"? Ja, tcare Hij modern geweest! Maar nu weten wij dat Hij, »naar de historie geschetst," dit niet geweest is. Hij heeft de zonde beschouwd als een macht tegenover God. Uit constateere men, en ondertusschen

') Zeer lezenswaardig blijft hierover: „liet determinisme van den Hoogleeraar J. II. Scholten, in twee zijner grondbegrippen getoetst door J. Douwes Jr., 1859.