is toegevoegd aan uw favorieten.

De beste methoden der bestrijding van het moderne ongeloof

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die eenvoudig niet meer met zekerheid te beslissen zijn, hoe menigmaal zij de houding aanneemt, als konde zij de inwendige ontwikkeling van een schrijver en zijn tijd met de grootste nauwkeurigheid bepalen, zoodat zij het recht zoude hebben, wanneer b. v. tusschen vroegere en latere geschriften zich eenig onderscheid in spraak en inhoud vertoont, de vervaardiging daarvan door denzelfden schrijver voor onmogelijk te verklaren. Hiertegen wil ik slechts in herinnering brengen, dat b. v. de leerredenen van Luther van vo'ór 1517 vergeleken met het eerste deel van den bundel van 1522, of Luthers eerste catechismussen, b. v. die van 1521, vergeleken met den kleinen catechismus van 1529, veel meer uit- en inwendig verschillen, dan eenig tweetal geschriften van denzelfden schrijver in den Bijbel; volgens de regels der moderne critiek zouden deze dus bepaald niet van denzelfden schrijver afkomstig kunnen zijn, en toch zijn ze uit ééne pen gevloeid! Hoe vaak verkondigt deze critiek iets als zeker resultaat der «wetenschap", wat, van nabij gezien, slechts persoonlijke smaak en willekeurig believen is, zooals b. v. Holtzmann »Kritik der Epheser- und Colosserbriefe" 1872, die aanwijzen wil, welk woord in elk vers oorspronkelijk en welk ingelascht is! Hoe weinig blijft deze critiek zich de grenzen bewust van hetgeen zich wetenschappelijk aanwijzen laat! Juist wanneer zij het non plus ultra van wetenschappelijke scherpzinnigheid leveren wil, verliest zij zich vaak in de winderige hoogten der fantasie en volgt slechts den stroom van haar eigen goeddunken. »De groote kunst maakt haar razend!"

Heeft men deze willekeur en onzekerheid aangetoond, dan protesteere men luide tegen de aanmatiging der moderne theologen, die in hunne bewerkingen der Schrift, (vergel. b. v. de «Protestantenbibel neuen Testaments"), het groote publiek in allerijl »de zekere resultaten van het geschiedkundig" en bijbelsch onderzoek" aanbieden willen, ter-