Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

burnoes aan, voor zijn tent in de woestijn, per kameel te bereiken. Een man met een lendengordel is iemand anders dan een man in tweeds of smoking.

Kruyt spreekt op grond van deze overwegingen niet van de primitieve idee van een „ziel", doch van de voorstelling eener „zielestof". Daarmede wordt het voor ons paradoxale, maar voor den primitief zeer gewone karakter dezer levensbeschouwing voortreffelijk aangeduid. Ook wordt in dit verband wel de uitdrukking „lichaamsziel" gebezigd. Hieronder verstaat men dan de voorstelling, dat een bepaald lichaamsdeel als het hoofd, de nieren, het hart, het middenrif enz., ook wel een stoffelijkheid, die van het lichaam uitgaat, als het speeksel, de adem, beschouwd wordt als zetel van „zielestof". Het hoofd is dan eigenlijk de „ziel" van een mensch. Hoe diep deze voorstelling in het geestesleven is ingedrongen blijkt hieruit, dat vele woorden voor „ziel" of „geest" eraan ontleend zijn: het grieksche pneuma, het indische atman, het latijnsche anima beteekenen alle „adem". En van het „hart" spreken ook wij nog.

Wij moeten uit dit alles echter niet afleiden, dat de primitieve mensch niets kent, dat beantwoordt aan onze woorden „ziel" of „geest". Doch die woorden beteekenen voor hem niet, wat zij in modern spraakgebruik maar al te vaak beteekenen: ziel —• een verzamelnaam voor de bewustzijnsverschijnselen, geest — een

Sluiten