Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Immers, heeft God geweten, wie er zullen gelooven, dan weet Hij dit toch eveneens eeuwig en onveranderlijk. Neen, men doet wijzer om dan het Geref. standpunt in te nemen, waarbij dan ook rust gevonden wordt voor het denken.

Want hard is ten slotte niet de Geref. leer, maar wil men van hard spreken, dan zijn de feiten hard, de feiten van wel en wee, van vreugd en ellende. Die feiten neemt niemand weg. Alleen, de Gereformeerde heeft bij de overweging dezer tegenstelling een rustpunt voor zijn denken, in het geloof in God, den Alwijze en Heilig-Rechtvaardige, die alle dingen bestiert naar Zijn welbehagen.

Als opmerking voegen we hier nog aan toe, dat de leer van de menschelijke wilsvrijheid tegenwoordig ook almeer wordt uitgeworpen door de ongeloovige wetenschap. Gelijk op den drempel der 19e eeuw die vrijheid hoog werd uitgeroepen, zoo is men op den drempel der 20e eeuw vervallen in een ander uiterste. De tegenwoordige ongeloovige wetenschap spreekt het almeer openlijk uit, dat de mensch geen vrijen wil heeft, en zij trekt daaruit de conclusie, dat hij dus niet verantwoordelijk is voor zijn daden. Misdadigers moeten daarom, gelijk prof. Ferri uit Italië in 1901 overal in Nederland heeft verkondigd, niet gestraft maar verpleegd worden. Openlijk verklaarde deze Socialistmaterialist, dat de leer van een vrijen wil dwaasheid is.

Evenwel is dit toch niet hetzelfde als wat wij in dezen leeren naar Gods Woord. Want wij leeren tevens de verantwoordelijkheid van den mensch, en eeren hem daarin weer als beeld Gods ; terwijl daarentegen de nieuwere wijsbegeerte is vervallen van Deïsme tot Pantheïsme, en de vrijheid van den wil heeft ingeruild voor de leer van het Determinisme, d. w. z. dat de mensch alleen onder het noodlot der omstandigheden geheel buiten zijn verantwoordelijkheid is wat hij is.

Op dit standpunt houdt de „zonde" dus op te bestaan. Alles is noodzakelijk, en daarom feitelijk goed. Maar dan is ook God een in Zichzelf tegengesteld iets. God is op dit standpunt de openbaring en de som dezer tegenstelling; maar zoo iets sluit het begrip God uit; God is het absolute goed juist. En aangenomen, dat de wereld leeft onder zoo'n ijzeren noodzakelijkheid zonder zelfverantwoordelijkheid, dan behoort dit tot het wezen der dingen, en is het goed om niet te trachten iets te verbeteren. Ja, feitelijk kan men dat niet trachten. Toch tracht b.v. genoemde prof. Ferri nog wel met socialistische remedie het kwaad te bestrijden ; maar dan schijnt hij toch alvast niet onder dat „noodlot" te leven, want zijn wil komt er tegen in verzet. Dat is: in de praktijk bewijst men door zijn verzet en

Sluiten