Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De eerste prent, die tegenover den titel staat, bevindt zich sedert korten tijd in het Rijksmuseum te Amsterdam. Op eene kunstveiling van de firma Frederik Muller en C°. werd zij voor eene zeer hooge som (ruim ƒ 1000) aangekocht. Deze uiterst kostbare prent heeft betrekking op den aflaat. Gelijk bekend is kon men in de Middeleeuwen op alle mogelijke manieren aflaten verdienen. Yoor het bidden van „Ave Maria" of „Miserere"; voor het deemoedig buigen van het hoofd bij het uitspreken van Jezus' naam; voor het luiden van een klok bij onweder; voor het doen van goede werken. Wanneer bijv. de questierders (personen die met relieken van heiligen rondreisden en daarbij aalmoezen inzamelden) de steden en dorpen bezochten, gaven zij aan allen die van hun geld en goed mededeelden, eenige jaren aflaatJ). Ook voor het bezoeken van kerken en het bidden bij de beelden der heiligen werden indulgentiën uitgereikt; somtijds bij duizenden en millioenen jaren tegelijk a). Ten einde de geloovigen in staat te stellen op eenvoudige en gemakkelijke wijze aflaat te verdienen, vervaardigde men prenten, waarop een heilige man of vrouw stond afgebeeld, in wier naam voor het bidden van een daarbij gevoegd formulier-gebed, eenige duizende jaren aflaat werden geschonken. Deze voorstellingen waren meestentijds ruw afgewerkt, met waterverf geschilderd, doch er op gemaakt om het gemoed der eenvoudige leeken te treffen en te ontroeren. De tekst van het gebed was in het Latijn of in eene nog levende taal, soms in beide tegelijk geschreven. Eene prent met een Engelschen tekst vinden wij in facsimile bij W. L.

1) A. Eekhof, De questierders van den aflaat in de Noordelijke Nederlanden, 's-Grav. 1909, blz. 10, 11 en passim.

2) N. C. Kist, De aflaten der zeven kerken van Rome, in het Archief voor Kerkelijke Geschiedenis, Leiden 1835, Dl. VI, blz. 309, 315, 317.

Sluiten