Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verklaring of toelichting van andere zielsverschijnselen, zooals de droom, de hypnose, de alteratie der persoonlijkheid, verschillende vormen van krankzinnigheid, maar het is niet bij machte, om eene bevredigende oplossing te bieden van al die verschijnselen, die onder den naam van occulte worden samengevat.

Evenmin is de leer van het on- of onderbewuste in staat, om de ethische tweespalt in den mensch te verklaren,') 1°. omdat de voorstanders van de leer van het on- of onderbewuste onderling ten zeerste verdeeld zijn over de zoowel intellectueele als ethische qualiteit van dat on- of onderbewuste;2) en 2°. omdat de strijd tusschen rede en lust (geweten en hartstocht, plicht en neiging), evenals ook die in de geloovigen tusschen vleesch en geest (ouden en nieuwen mensch, Rom. 7:14 v. Gal. 5:17, enz.) een gansch andere is dan die tusschen het bewuste en het on- of onderbewuste.

De leer van het onbewuste vindt in de Heilige Schrift in zooverre steun, als deze er beslist van uitgaat, dat de ziel veel rijker en dieper is dan het bewustzijn, Ps. 44:22, Spr. 4:23, Jer. 17:9, 10, I Cor. 14:25, 1 Petr. 3:4, enz. en deze gedachte ten grondslag legt aan hare leer van de zonde. Gen. 8:21, Ps. 19:13, 51:12, Jer. 17:9, Mark. 7:21; van de wedergeboorte, Jer. 31:33, Joh. 3:8; van de unio mystica, Rom. 8:16, Gal. 2:20; van de inspiratie, 2 Petr. 1:21, en van de obsessie, Joh. 13:2, 27, Hand. 5 : 3.

Maar de Heilige Schrift maakt ter andere zijde onder-

x) Zie bijv. Noorduyn, Het Onderbewustzijn, blz. 37.

2) Volgens Sidis (bij Loewenfeld t. a. p., blz. 47) is het onbewuste dom, zonder critischen zin, lichtgeloovig, serviel, laf, zonder moraliteit; en volgens Freud is de inhoud van het onbewuste ter laatste instantie steeds sexueele lust. Daarentegen laten Maudslev, Carlyle, James, Myers, enz. al het groote en edele uit het onbewuste opkomen.

Sluiten