Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

begrip is dit niet. De juiste opvatting is vertroebeld, doordien het „weg met het kapitalisme" eene partijleuze is geworden. Allerhande min-gewenschte hebbelijkheden zijn onder den verzamelnaam kapitalisme saamgebracht: verzet tegen de eischen der democratie, uitingen van boos egoïsme worden als „kapitalistisch" gebrandmerkt. Telkens treft het, hoe in de literatuur het kapitalisme wordt vereenzelvigd met verschijnselen, die eigenlijk geheel ander gebied bestrijken.1) Veel verbreid is de dwaling om kapitalisme en individualisme als identieke begrippen voor te stellen, terwijl toch in onze moderne maatschappij sterk zijn de openbaringen van individualistischen geest, die een scherp anti-kapitalistisch karakter dragen. ') Tot het leggen van een onverbrekelijken band tusschen kapitalisme en liberalisme liet zich zelfs een bezadigde geest als Knies verleiden. Aan de opheffing van het renteverbod hechten niet alleen verschillende roomsch-katholieke sociologen, maar ook Prof. R u h 1 a n d in zijn System der politischen Oekonomie eene dergelijke overheerschende beteekenis, dat het kapitalisme wordt betiteld als „een op woekervrijheid berustend maatschappelijk systeem".3)

Aansluiting bij de beteekenis van het woord moet worden

1) Eene saamvatting van verschillende definities van het kapitalisme is te vinden in de artikelen van H e i in r i c h P e s c h, K a p i t a 1 i firn us in Stimmen aus Maria-Laach, 68fe band, 1914) bldz. 161 en vlg.

2) Goed wordt hierop gewezen door Dr. Di. van Embde n, De oorlog en het kapitalisme, Amsterdam, 1914, een geschrift, dat door nauwkeurige begripsbepaling uitmunt, maar door de ietwat willekeurige opvatting van het socialisme aanleiding tot misverstand kan geven.

3) Band 3, Berlijn, 1908, bldz. 300 en vlg. Zijn antipathieke' houding tegen het kapitalisme blijkt voldoende uit deze woorden: „Also werden wir wohl jetzt zu dei* Vermutung berechtigt sein, dass alle oben für die Gegenwart ermittelten volkswirtschaftlichen Krankheitssymptome sich gleichmassig auf den herrschendcn Kapitalismus als eigentliche Krankheitsursache zurückführen".

Sluiten