Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aangezien hier het vragen reeds antwoorden is. De Jeremia's kunnen weenen. Het Christendom onzerdagen toch ligt in een zondebreuk voor God, als nooit te voren; en dat in een tijd, waarin het juist een kracht en moed des geloofs, een geestelijke bezieling en innig leven Gods moest bezitten en ten toon spreiden, als nog niet was aanschouwd.

Als we de brenk in het Christendom onzer dagen in één woord moesten saamvatten, we zouden willen zeggen: het Christendom van onzen tijd, is een Christendom zonder den Geest.

Men gelooft nog wel in het Godsbestaan; men belijdt (in naam althans) nog wel den Christus; maar men kent en beleeft niet het werk des H. Geestes. De derde persoon, God de H. Geest, wordt gemist. Gemist n.1. in de practische beleving. Er is geen behoefte aan wedergeboorte ; hare noodzakelijkheid wordt practisch ontkend: er is geen innerlijke kennis of bevinding van de toepassing van Christus' werk. Het is christendom, waarbij de mensch niet schuldig noch arm is; laat staan, dat hij dan leven zou uit een Christus, die zijn weldaden door den H. Geest bedient.

Dit baart naam- en vorm-christendom; dit is de oorzaak van de ledigheid en armoede, van de ongeestelijkheid van ons z.g.n. „christelijk" leven, dit is de oorzaak van de innerlijke verdeeldheid in Gods kerk; er is geen levend contact met het Hoofd; hoe zou er dan harmonisch leven bij de leden onderling kunnen zijn; — er is geen „vreeze Gods", daarom is het, dat het „overblijfsel", dat nog leeft bij God en Zijn Woord, zoover het zelf niet ten deele is aangetast door deze Geest-looze richting, treurt en misnoegd is; het kan zich niet verblijden (en terecht!) met al den roep over uiterlijke en vormelijke dingen.

Het „christelijk" Europa vertoont in zijn volkerenleven het beeld van een lijk. De christelijke traditie werkt hier en daar in woorden en formules, in gebruiken en zeden nog na; maar de kracht des geloofs wordt gemist. Zie tendeze het onderscheid tusschenhet naam-christelijk Europa, en het ontwakend heidendom. Europa heeft in naam officieel den waren godsdienst, het heidendom den valschen. Maar met dit onderscheid: Europa bezit den waren godsdienst, maar gelooft er niet in; het heidendom omhelst een valschen godsdienst, maar het . . . gelooft er in. Dat is de kracht van het heidendom, en het zwak van Europa.

Sluiten