Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VI. Het laatste bezwaar van den hoogleeraar heb ik nog niet genoemd. Misschien mag het verreweg het belangrijkste heeten. 't Is althans het eenige waarvoor ik veel gevoelen, ofschoon ik er niet in deelen kan. Het is het bezwaar dat de verplaatsing van het Seminarium naar Leiden in strijd zou wezen met het vrijheidsbeginsel der Broederschap.

Veel kan ik er voor gevoelen, indien ons voorstel den hoogleeraar om die reden in ernst bezwaart. Want dat vrijheidsbeginsel heb ik lief met mijn geheele ziel; om dat beginsel alleen en om hare geschiedenis en de mannen die zij voortbracht, bemin ik de Broederschap. Maar ik kan niet inzien dat dit vrijheidsbeginsel door onze voorstellen ook maar in het minst wordt bedreigd. Want ik voor mij ben van oordeel, dat de "denkwijze en geestesrichting thans te Leiden heerschende," juist de geprononceerd Remonstrantsche is, nl. de geprononceerd anti-dogmatische, de richting van het waarlijk vrije onderzoek der godsdienstige, ook der Chr. godsdienstige waarheid. Daarom schroom ik ook niet van harte aan te bevelen de studenten onzer Broedersehap onder den invloed te brengen van de Leidsehe theol. faculteit. Ik stel mij zelfs veel goeds daarvan voor voor onze Broederschap zelve. Altijd blijft toch ook te Leiden, zoowel als hier, de opperste leiding van den eigen hoogleeraar, den eigen "geleerden en godvruchtigen man," in 't bijzonder geroepen om ook over de tijdelijke uitspattingen en afdwalingen van den vrijen geest zijner kweekelingen te waken, hen daartegen te waarschuwen, te wapenen en daarvan, zoo noodig, terug te brengen, met de wapenen uit het tuighuis zijner eigene "geleerdheid en vroomheid." Dat onze studenten te Leiden aan het vrijheidsbeginsel onzer Broederschap ontrouw zouden worden, eerder dan te Amsterdam, kan ik mij waarlijk niet voorstellen. Wel zou ik dit kunnen, als men bij ons het voorbeeld der Doopsgezinde broeders volgde en de studenten vrij liet overal te studeeren, zonder eigen hoogleeraar er bij. Men gevoelt, wat dat overal beteekent. Trouwens, ofschoon ik dat besluit der Doopsgezinden niet beoordeelen kan of mag, ik weet dat er zijn die het eenvoudig als eene zegepraal beschouwen der reactionaire orthodoxie! Hoe dit zij, is de

Sluiten