Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wij keeren tot de bewering terug, dat de Duitsche natie het meest op de hoogte des tijds staat, dat dientengevolge de Duitsche staat die staat is, welke, voor zoo ver de toestanden het veroorlooven, het meest aan de volle ontwikkeling van den menschelijken arbeid, in alle richtingen, speelruimte en bescherming verleent. (').

Het menschelijke leven is namelijk ook hierin aan zekere natuurwetten onderworpen, dat het de verschijnsels, die het in 't leven roept, meestal tot volkomene ontwikkeling komen laat. Het spreekt vanzelve dat een bijna duizendjarige geschiedenis, zooals de christelijke idee nu achter zich heeft, niet op één dag begraven wordt, vooral daar de vormen, die de nieuwere tijd heeft voortgebracht, nog niet vast en sterk genoeg zijn om al datgene te vervangen , wat de massa des volks in de door oudheid en — onkunde heilige overleveringen meent te bezitten. Vandaar dat de wasdom van den nieuwen boom, die reeds zijne stammen en takken uitbreidt en de menschen onder zijn gelukkig makende schaduw lokt, nog tegengehouden wordt door de afgestorven kruin en tronken van den vroeger weelderigen, maar nu verdroogden, sap- en krachteloozen boom. Vandaar dat onze toestanden in een opzicht even voortreffelijk en aangenaam, als in een ander slecht en huiveringwekkend zijn.

Wie zou dat niet als het voortreffelijkste te huis be-

(I) Het spreekt van zelve, dat wij deze bewering geheel en al voor rekening van den schrijver laten. Vert.

Sluiten