Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

OVERLEVERING EN WAARHEID.

Dat wij wortelen in de historie en niet zonder den rijkdom van het ons overgeleverde het leven hebben, zullen wij — hoe kan het anders — gaarne dankbaar en eerbiedig erkennen. In staatkunde en maatschappelijk streven, in wetenschap en kunst, in zede en religie teren wij op het erfgoed der vaderen, vaak niet zonder prijs van moeizaam en bloedig worstelen gewonnen en bewaard. Dat is de waarheid van wat bij Hegel heet de „objectieve geest" of wat in de Beginselverklaring van de Centrale Commissie wordt aangeduid met de woorden: „Wat wij in geloof hebben ontvangen danken wij aan bemiddeling. Geen bemiddeling is voor ons van zulk een beteekenis als in den schat der Christenheid is gegeven, die teruggaat op Jezus Christus."

Maar deze waarheid hebben wij niet te erkennen zonder er bij te bedenken dat het leven ook met ieder geslacht en ieder en enkeling een nieuwen aanloop maakt van eigen, oorspronkelijke ervaring en gedachte, en dat het niet mogelijk is om de erfenis der vaderen zonder benefice van inventaris te aanvaarden. De overlevering waarvan wij spreken is overlevering in menschelijke vormen, de „bemiddeling" is menschelijke bemiddeling in elk geval mede, dat wil zeggen dat daarin sprake moet wezen ook van historische betrekkelijkheid en veelsoortige waan. Dat geldt naar allen kant: het geldt voor het wetenschappelijke, waar immers de wetenschap niet maar een aanvaarden is van de stellingen van een vroegere generatie maar ook een voortdurende toetsing, herziening en voortzetting; het geldt voor het staatkundig-maatschappelijke, waar conservatie haar recht kan hebben, maar reformatie en revolutie evenzeer; het geldt niet minder voor het religieuze, waar „de Geest der waarheid in alle waarheid voeren" wil boven wat „van de ouden" is gezegd. Niet

Sluiten