Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het gymnasium van Van Lingen. In Doetinchem kwam de opleidingsschool van Van Dy k.

In dien tijd ontstonden ook tal van jongelings- en jongedochtersvereenigingen en vooral werd in die dagen de grondslag gelegd voor „De School met den Bijbel", die voor ons volk van zoo groote beteekenis geweest is. In den strijd voor de School heeft vooral (Jroen van Prinsterer zich verdienstelijk gemaakt.

5, Wat droeg veel bij om den rechtzinnigen meer invloed te verschaffen ?

De wijziging van art. 23 van het Reglement, waardoor aan de gemeente het recht werd verleend, om zich uit te spreken over een te beroepen predikant. Deze wijziging had plaats in 1867.

De beroeping had tot nu toe alleen bij den Kerkeraad berust. Op vele plaatsen rekende de Kerkeraad niet met de begeerte van velen, soms het grootste gedeelte der gemeente, maar beriep hij een man naar zijn smaak en van zijne richting. Vandaar dat de moderne leerlingen van Scholten allen eene plaats konden vinden.

Om een voorbeeld te geven, hoe het bij de beroeping toeging, het volgende. In Amsterdam begeerde in 1864 de rechtzinnige meerderheid Dr. N. Beets, maar, in plaats van met die begeerte te rekenen, beriep de Kerkeraad Dr. L. S. P. Meyboom, een man van de Groninger richting. In 1846 was iets dergelijks te Leiden gebeurd. Daar had men tegen den wensch der rechtzinnige meerderheid Dr. Rutgers van der Loeff beroepen.

Aan zulke praktijken werd in 1867 een einde gemaakt, omdat toen aan de gemeente het recht tot beroeping werd gegeven. Op de grootere plaatsen gaf de gemeente dit recht over aan een kiescollege. Dit kiescollege bestond uit „gemachtigden," door de gemeente verkoren, en uit den kerkeraad.

Het gevolg van deze wijziging van art. 23 was, dat de verkiezing der gemachtigden vooral in de groote plaatsen in rechtzinnigen geest uitviel. Van daar dat geen modernen of Groningers in de groote steden meer beroepen werden. Ook in kleine plaatsen, waar de gemeente soms zelve koos, beriep men langzamerhand rechtzinnige predikanten, zoodat het modernisme en de Groninger richting door de wijziging yan art. 23 een gevoeligen slag ontvingen.

Sluiten