Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijn: want de waarheid groeit. Menscheninzicht is altijd onvolkomen, voor verbetering vatbaar. Daarnaar moet gestreefd worden. Het streven, de stuwing, is de levensconditie voor de ziel. Daarin wijkt ons waarheidsbegrip wel sterk af van het oude!

En dan is er, ten derde, een vergroeiing gekomen in onze opvatting van kerkelijke organisatie. Het oude ideaal was: de eene, allen omvattende christelijke kerk, die, desnoods met geweld, haar gezag handhaafde naar binnen en uitbreidde naar buiten. Zij kon geen andere kerkgenootschappen naast zich dulden. Ook het protestantisme heeft met die nationale en officieele staatskerk-idee niet gebroken. Maar de remonstranten der 17de eeuw wilden een ruime volkskerk, die aan verschillende schakeeringen plaats kon bieden, zonder den eenen gereformeerden grondslag te schaden. Dat zou een kerk geweest zijn, die waarlijk moeder-kerk had mogen heeten: zorgzaam en tactvol. De Dordtsche Synode heeft dat echter ten zeerste bemoeilijkt, toen zij de gereformeerde Kerk tot een volkskerk trachtte te maken door de verplichte aanvaarding van geloof s-belijdenis, catechismus en leerregels, de „drie formulieren van eenigheid".

Nu kan het ideaal der volkskerk voortaan slechts op één andere wijze benaderd worden: door een federatief verband der verschillende naastelkanderstaande kerkgenootschappen: groepeering in vrijheid, door de liefde en toewijding der leden. Niet meer door geboorte behooren tot een kerk is dan het ideaal, maar het zelfstandig toetreden. Niet het afdwingen van verordeningen door synoden en kerkelijke tucht; maar het beramen en besluiten bij gemeenschappelijk overleg. De Remonstrantsche Broederschap kon voor dit nieuwe beginsel te eerder opkomen, daar zij ontstaan was uit een echte broederschap van predikanten, en als kleine kring, de vrije organisatie het spoedigst kon laten gedijen.

Zoo heeft op alle drie deze punten: vrijheid, waarheid, en organisatie, de stuwkracht der verdraagzaamheid haar invloed uitgeoefend. En wanneer onze broederschap werkelijk aan dit beginsel getrouw is, dan vindt zij in onze wereld een onverminderde taak, om zich aan te wijden. Immers nog altijd zuchten tallooze menschen, enkelingen en groepen, onder den druk der onvrijheid. Nog altijd is de onverdraagzaamheid een bedreiging voor de zuivere ontplooiing van der menschen krachten.

De geest van vrijheid en verdraagzaamheid heeft bovendien

Sluiten