Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kolonie werd gemaakt. Opnieuw had de groote Trek plaats over de Vaalrivier, waar Transvaal, de tegenwoordige Zuid-Afrikaansche Republiek, werd gesticht.

Ongeveer op dezelfde wijze ontstond ook Oranje Vrijstaat, dat bij het verdrag van Bloemfontein in 1854 zijne vrijheid kreeg van Engeland.

Iets vroeger was bij het verdrag van Zandrivier de onafhankelijkheid van Transvaal erkend.

Nu was er een tijd van vrede, waarin de nieuwe staten bloeiden, een twintigtal jaren.

Nieuwe gevaren dreigen: god Mammon maakt zich meester van een groot deel van 't Engelsche volk, en nu zijn er geen zoogenaamde moreele oorzaken meer te zoeken voor een oorlog, maar materialistische: de groote diamantmijn, Zuid-Afrika, moet in Engelands onbetwist bezit komen.

De geest van het Imperialisme vaart in het Engelsche volk, evenals vroeger in de Romeinen, alsmede in enkele personen, als: Alexander, Augustus, Napoleon. Heel de wereld moet verengelscht worden. In 1871 werd het district Kimberley door Engeland genomen. In 1877 werd heel Transvaal voor Engelsch bezit verklaard. Krachtig was het verzet hiertegen; een deputatie naar Londen en Kruger, Pretorius en Joubert met onbeperkte macht bekleed in Transvaal.

De oorlog brak uit: generaal Colley viel op den Amajuba 1881. Nu kwam er een wapenstilstand. Eene conventie gaf Transvaal zijn binnenlandsche onafhankelijkheid terug, maar de suzereiniteit van Victoria bleef bestaan. Hiertegen protesteerde het gezantschap Krueer, Du Toit en Smit, dat toen ook in ons land heeft vertoeft. 27 Februari 1884 te Londen bij conventie de Zuid-Afrikaansche Republiek voor geheel vrij en onafhankelijk verklaard.

Gladstone, de Engelsche Calvinist, bewerkte dit.

Doch zie, de goudmijnen werden ontdekt op de Randen, en spoedig wordt Johannesburg het middelpunt van het verzet tegen de regeering te Pretoria. Dr. Jamesons inval in 1895—'96 onder bescherming van den Kaapschen minister heeft plaats. Paul Kruger begreep zeer goed, dat, ofschoon deze inval was mislukt, Engeland het hierbij niet zou laten; vandaar versterking der artillerie, het opslaan van ammunitie en het bondgenootschap met Oranje-Vrijstaat 17 Maart 1897.

Engeland heeft de Boeren willen dwingen om zich van uit Londen de wet te laten voorschrijven inzake het kiesrecht der uitlanders; het dreigde met een militaire bezetting. Nu zond, door nood gedwongen, Kruger het ultimatum naar Londen, Chamberlain terecht beschuldigende van te begeeren „den wijngaard van Naboth".

11 October 1899 brak de oorlog uit.

Sluiten