Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van pligtverzuim. Door n zeiven is telkens herinnerd dat dikwerf in de beraadslaging reeds, daargelaten haar uitkomst, onberekenbaar nut ligt. Dat liet voorregt en het kenmerk van den constitutionelen regeringsvorm is de gestadige gedachtenwisselmg over de groote volksbelangen, ten aanhoore van het gansche Volk. En dat, wanneer de roeping der Staten - Generaal enkel in het maken van wetten, in het verkeer met den Minister bestond, de volksvertegenwoordiging zeer ligt, in stede van volksorgaan te blijven, ontaarden zou in regerings-instrument 1).

Dit is zoo. Ja, ik ben zelfs verder gegaan en heb gemeend dat weêrzin en onwil der overgroote meerderheid eener Kamer drangreden bij uitnemendheid kan zijn om een gewigtig onderwerp ter tafel te brengen; om, waar ze verkiest te zwijgen, tot openbaarmaking der gedachten te dwingen; om, door belangrijkheid van den parlementairen strijd, algemeene belangstelling te doen ontstaan ; om, zoo mogelijk, in verband met den nederlandschen volksgeest, een publieke opinie te vormen. Ik heb altijd groote waarde gehecht aan het gemeen overleg, ook van Vertegenwoordiging en Volk. Daardoor alleen is er mogelijkheid van parlementairen invloed eener minderheid, die anders niet in tel zijn zou. Daardoor wordt doeltreffende volharding, wat anders den naam van dwaze halstarrigheid verdient. Daardoor kwamen in Engeland de groote hervormingen, waarop de engelsche Natie roem draagt, tot stand. Omdat telkens de een of ander, aanvankelijk bijkans alleen, en bij elke gelegenheid

') Zie bijv, mijne waarschuwing in 1850 (.Adviezen I. p. 122).

Sluiten