Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

groepen, de fluoorhoudende en de fluoorvrije cementen. De fluoorvrije cementen zijn het minst ingewikkeld van samenstelling; onder deze is S I, zonder BeO, nog weer iets eenvoudiger samengesteld dan S II (tabel 8). Daarom werd S l tot uitgangspunt voor het onderzoek gekozen.

Het poeder van S I is een door zuur aantastbaar, homogeen glas, dat Si02, ALOs, CaO en Na20 bevat; de vloeistof is een tamelijk geconcentreerd fosforzuur, waarin Al- en Zn-fosfaat zijn opgelost. Op de chemische reactie tusschen vloeistof en poeder kunnen dezelfde beschouwingen toegepast worden als bij het fosfaatcement (CROWELL); ook hier neemt de reactiesnelheid toe met de fijnheid van het poeder en met de concentratie van het zuur; de zuurgraad van de vloeistof kan geregeld worden door middel van de verdunning en door gedeeltelijke neutralisatie; de reactiviteit van het poeder zal van de samenstelling afhangen. Verder zal ook bij deze cementen snel en dik mengen een snel verhardend cement leveren, terwijl langdurig en dun mengen langzame verharding veroorzaakt.

Het mengsel van poeder en vloeistof vormt een stelsel met een groot aantal componenten: H^O, P.,0 , SiOL>, ALO„ CaO, ZnO, Na.O. Welke verbindingen er aanwezig zullen zijn nadat het evenwicht bereikt is, valt onmogelijk te voorspellen, omdat er over dit ingewikkeld stelsel geen gegevens beschikbaar zijn. Wij zullen daarom bij de beschouwing van de chemische reactie tusschen poeder en vloeistof uitgaan van de eenvoudigst mogelijke onderstelling, nl. dat de reactie als volgt verloopt:

Al- Ca- Na-silic. + H3PO^ + aq ->

Si02.aq + Al-fosf. + Ca-fosf. +• Na-fosf.

Ook dan is nog allerminst duidelijk, welke zouten verwacht kunnen worden, bijv. secundaire of tertiaire fosfaten. Wel kan eenige aanwijzing omtrent het te verwachten eindproduct worden afgeleid uit de chemische eigenschappen van de respectievelijke fosfaten, waarbij in aanmerking genomen moet worden, dat het eindproduct zwak zuur reageert.

Over de aluminiumfosfaten verstrekt de literatuur slechts onsamenhangende gegevens; het stelsel A1203-P203-H20 is nooit systematisch onderzocht. Er zijn zoowel zure als basische en neutrale zouten bereid95.

De zure zouten werden verkregen uit zeer sterk zure oplossingen en zijn meestal kristallijn (MILLOT90, ERLENMEYER"'); de

Sluiten