Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heid zoowel van de base als van het zuur maken het bestaan van verschillende basische en zure zouten mogelijk. Uit de opgesomde gegevens blijkt wel met zekerheid, dat de zure fosfaten alleen bij aanwezigheid van een groote overmaat zuur gevormd worden, terwijl het neutrale zout zeker naast een vrij sterk zure oplossing bestendig is; verder bestaat er misschien omstreeks het neutrale punt reeds neiging tot de vorming van basische zouten; ook is het mogelijk, dat in niet zeer sterk zure oplossing geen homogene producten, maar mengsels ontstaan.

Het is natuurlijk niet mogelijk, aan de hand van deze gegevens te voorspellen, welk Al-fosfaat gevormd zal worden bij de inwerking van het cementpoeder op de vloeistof. We zagen, dat bij het fosfaatcement het Al-fosfaat door de neutralisatie van de zure vloeistof als een colloïdale massa wordt afgescheiden. Ook bij het silicaatcement vindt een neutralisatie van de zure vloeistot door het poeder plaats, zoodat het niet te gewaagd is, aan te nemen, dat ook hier een gel van Al-fosfaat zal ontstaan, echter in veel grootere hoeveelheid dan bij het fosfaatcement, wegens het hooge Al203-gehalte van de vaste stof. Daar het eindproduct ten slotte zwak zuur reageert, zal het Al-fosfaat wel ongeveer de samenstelling van het neutrale zout hebben.

Ook de vraag, welk calciumfosfaat er bij de chemische reactie tijdens de verharding van het cement verwacht kan worden, is niet eenvoudig te beantwoorden. De calciumfosfaten zijn voorwerp geweest van vrij veel onderzoekingen, waarvan de resultaten veelal moeilijk te interpreteeren waren (MELLOR105, DANNEEL en FROEHLICH107, DIECKMANN en HOUDREMONT1"8), maar waaruit wel duidelijk was geworden, dat zoowel aan het primaire als aan het secundaire en het tertiaire calciumfosfaat door de inwerking van water fosforzuur wordt onttrokken.

CAMERON, SEIDELL110 en BELL112, evenals BASSETT111, konden in een deel van het ternaire stelsel Ca0-P20,-H20 enkele isothermen en quintupele punten vaststellen. In de figuren 7 en 8 is een isotherme voor 25" C. weergegeven; figuur 8 is een sterk vergrcote weergave van het gebied van de kleine concentraties.

Het primaire calciumfosfaat kristalliseert slechts uit zeer sterk fosforzure oplossingen (kromme AB).

Langs de kromme BC is het secundaire zout de vaste fase, en wel bij de grootere concentraties de watervrije verbinding CaHP04, bij kleinere concentraties en lagere zuurgraad het dihydraat. Het quadrupele punt, waarin de beide verbindingen

Sluiten