Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„onder studenten, onderwijzeressen en officieren, die zich „allen van het groote ideaal hebben afgewend om zich „verder slechts „genieten" ten doel te stellen. Dit boek „heeft in Rusland een dergelijk succes als Goethe's „Wer„ther" een eeuw geleden; het heeft de jeugd als 't ware „betooverd; niet alleen de z.g. „intelligenten" geven zich „over aan teugellooze hartstocht, maar zelfs de „recruten „der intelligentie" d.w.z. de jongens en meisjes van de „gymnasia, die juist de puberteitsjaren achter den rug „hebben; ook zij plegen samen ontucht op de meest „schaamtelooze wijze! Van alle eischen, die op het lange „program der sociale revolutie prijkten, bleef er slechts „één over, die niets met de andere gemeen had: de vrije „liefde. En hieromtrent schreef Otto Flake (111. Zeitung „12 Nov. 1908): De vrije liefde van het oude program — „deze bestond trouwens reeds lang in de praktijk der „studenten — was kinderspel en de meest strenge Monogamie vergeleken met dat, wat in het nieuwe program „zoo heette. Op hetzelfde oogenblik, dat eene alle krachten in beslag nemende zaak mislukt was, draaiden allen „het groote Ideaal den rug toe en keerden zij terug tot hun „beperkte persoonlijkheid; toen trachtten zij, in plaats van „zich nog verder op te offeren, ten minste de grootste „hoeveelheid genot te veroveren" *)

Dit schreef ik in 1909, en inmiddels heeft Sjanin overal „school gemaakt"; ook ten onzent; zijn volgelingen vindt men niet alleen in communistische en anarchistische kringen maar ook onder de z.g. mondaine modernelingen.

Wijst men zulke jongelieden op hun liederlijke levenswijze, dan antwoorden zij zoo brutaal en onlogisch mogelijk:

1) „Die freie Liebe des alten Programms — übrigens bestand sie schon langst in der Praxis der Studenten — war ein Kinderspiel und strengste Monogamie gegen das, was auf dem neuen Programm so hiess. In dem Augenblick da eine alle Krafte in Anspruch nehmende Sache gescheitert war, wandte jeder sich vom grossen Ideal zu seiner engen Persönlichkeit zurück und suchte, statt sich noch ferner zu opfern, wenigstens die möglichst grosse Summe von Genuss zu erreichen".

Sluiten