Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De waterscheerling (Cicuta virosa, plaat 47) komt in geheel Europa veel voor en dankt haar naam aan de omstandigheid, dat zij langs de oevers van langzaam stroomende en stilstaande wateren groeit Het vergift zit in den wortelstok, die licht met kalmoes- of peterseliewortel verwisseld kan worden, vooral wanneer de wortels door het water zijn losgesp oei d. Reuk en smaak zijn eigenaardig zoetachtig en verleiden daardoor vooral kinderen van de wortels te eten. Het vergift is zoo sterk, dat jongens, die uit den wortelstok fluitjes sneden en daarop bliezen,' door het sap werden vergiftigd (zie Vergiftigingen). Als geneesmiddel wordt de waterscheerling niet toegepast.

De gevlekte scheerling (Conium maculatum, plaat 47) komt veel zeldzamer voor dan de waterscheerling en bevat een buitengewoon sterk vergift, de coniïne. In de geneeskunde worden de bladeren der plant uitwendig en inwendig gebruikt, doch het is beter wegens het gevaar, dat zij oplevert, van het gebruik af te zien. Zij verwekt eene volkomen verlamming der spieren en ten slotte hartverlamming. In den ouden tijd diende het vergift in den vorm van den zoogenaamden scheerlingbeker als terechtstellingsmiddel bij doodvonnissen. Ook Socrates heeft op deze manier den dood gevonden.

De aronskelk (Arum maculatum, plaat 47) is eene in bosschen en onder heggen bloeiende plant, waarvan de schitterende roode bessen tot plukken en eten uitnoodigen. Ook de knolvormige wortel wordt niet zelden gegeten. Het vergift van de aronskelk is wel niet doodelijk, maar veroorzaakt toch een hevig branderig gevoel in mond en keel.

De eenbes Paris quadrifolius, plaat 47) is bijna overal te vinden en verleidt door haar vrucht tot plukken. Het daarin aanwezige vergift is vooral voor kinderen gevaarlijk, daar het hevige maag- en darmontsteking met braken en diarrhee, ook krampen, veroorzaakt.

De slaapbol (Papaver somniferum) is voor den artsenijschat van buitengewone beteekenis, daar zij ons de gewichtigste middelen tot verdooving en tegen pijn verschaft: opium en morphine. Het opium is het ingedikte sap van de onrijpe zaadhulzen van de slaapbol en reeds sinds den ouden tijd als slaapmiddel bekend. Het werkzame bestanddeel daarvan is juist de morphine.

Het beste opium komt uit Klein-Azië. De hulzen van de nog op het veld staande onrijpe slaapbollen worden ingekerfd en laten een melkachtig wit sap uitvloeien, dat na eenige dagen tot een bruine, harsachtige massa indroogt. Dit is het opium. In Europa daarentegen wordt voor het verkrijgen van opium de geheele plant gebruikt, daar het totale sapgehalte de werkzame bestanddeelen bevat.

Over de werking als vergift vergelijke men „Vergiftigingen".

Sluiten