Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

e. De ozaena behoort eveneens tot die aandoeningen, wier oorzaak in het duister ligt en wier behandeling boven empirie niet ver uitkomt.

Zij wordt veelal eerst manifest tegen de puberteit, waardoor een aanknoopingspunt voor een veronderstelde hormonale genese gegeven is.

Halphen en Schulmann namen als oorzaak een door endocrine stoornissen opgewekte aandoening van den sympathicus aan. Talrijke schrijvers meenden een dysfunctie van allerlei organen van inwendige secretie aan te kunnen toonen, o.a. ook Glasscheib, die echter een avitaminose als allerlaatste oorzaak van deze afwijkingen wil beschouwen. Ook b.v. Virabov (1933) is overtuigd van den samenhang op grond van zijn waarneming, dat na atrophie van de testes ozaena optreden kan. Hij waarschuwt — en dit wel terecht — zich de verhoudingen niet al te eenvoudig voor te stellen: het heele endocrine systeem hangt met elkaar samen. Talrijke mededeelingen ook zijn er over therapeutische successen met verschillende hormonen. De beoordeeling van den invloed van de therapie blijict bij ozaena echter bizonder moeilijk te zijn, hetgeen ieder ervaren clinicus wel zal moeten toegeven.

Fleischmann ziet in de ozaena een ontwikkelingsstoornis en ontkent ten stelligste een hormonale genese. Daarnaast is er de opvatting van een bacterieele oorzaak (Perez, Hofer) en die welke in de ozaena een trophoneurose ziet, vooral van het ganglion sphenopalatinum uitgaande (o.a. Reverchon en Worms).

f. Beter, zij het ook slechts empirisch door het succes van de therapie, is gefundeerd de samenhang van z.g.n. „drogen catarrh" van de bovenste luchtwegen, met name van den pharynx met verstoring van het hormonale evenwicht. Spiess heeft er de aandacht op gevestigd, dat patiënten met diabetes veelal aan dergelijke catarrhen lijden, die met de behandeling van den diabetes verbeteren. Het bleek nu verder, dat ook zonder dat er diabetes was, in vele

Sluiten