Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

noodzakelijk vereischte, hoe dit dan ook geschiede , door uitwendigen druk of door de zamentrekking der aders zelve.

Eene eigenlijk physiologische vraag, maar die wij hier intusschen niet geheel en al onaangeroerd mogen laten, is deze, of de zamentrekkingen der vaten , even als die der spieren en waarschijnlijk ook die van het bindweefsel, van zenuwen afhangen. Deze meening, die mij vroeger op grond van analogie en om den invloed van gemoedsbewegingen op de haarvaten waarschijnlijk voorkwam (1), ontvangt op nieuw bevestiging door de boven medegedeelde ontleedkundige waarneming, dal nog aan zeer fijne vaten bundels van zenuwvezelen worden gevonden. Valentin (2) gelooft werkelijk zamentrekking der vaten door prikkeling van hunne zenuwen te hebben zien ontstaan. In dat geval beantwoordt derhalve, even als bij de spieren, de zamentrekking der vaten aan eene verhoogde, hunne expansie aan eene verminderde irritatie; de prikkels, waarop zamentrekking volgt, werken óf regtstreeks op de zenuwen der vaten, óf indirect, door sympathie (reflexbeweging), door tusschenkomst van daarmede in betrekking slaande gevoelzenuwen, en de vaten van de eene of andere plaats trekken zich na prikkeling van het vlies, dat ze bedekt, om dezelfde reden zamen, waarom de willekeurige spieren van een lid bij het kittelen trekken. Inderdaad werken vele prikkels, chemische en mechanische, op de vaten even als op de spieren en bij verlamming en doorsnijding , van de gezamenlijke zenuwen van een lid, of bij algemeene uitputting van het zenuwstelsel, zijn met de spieren dikwijls ook de vaten in verlamden toestand; er kunnen daardoor zelfs infiltratiën ontstaan, die met de ontstekingaardigen punten van overeenkomst aanbieden.

Tot zoo ver stemmen de verschijnselen in het vaatstelsel en in het stelsel der spieren, met name der onwillekeurige, volmaakt overeen. Eene moeijelijkheid is echter daarin gelegen, dat op zekere prikkels uitsluitend slechts het eene of andere stelsel reageert, zoo als de spieren op electriciteit, de vaten op koude, en dat in

(1) Pathol. Unters. S. 105; tot dezelfde meening geraakte te gelijker tijd Stilling, Spinalirritation, S. 163.

(2) De funct. iiervorum. p. 62.

Sluiten