Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waarde voor de sympathie 111 bel algemeen is de contiguiteit der zenuwvezels: men denkt zich derhalve het zielsorgaan te regt als het ware in het middelpunt van alle naar de peripherie toe uitstralende zenuwen. Zoodra deze contiguiteit voor de eene of andere zenuw is opgeheven, wordt de sympathie tusschen haar en het denkorgaan onmogelijk; zij kan echter desniettemin voortleven, haren tonus behouden, en zelfs dan nog onmiddellijk door de werk zaamheid der ziel veranderd worden, wanneer deze door hare intensiteit tot uitgebreide irradiatiën aanleiding geeft. Omtrent zenuwen, die noctft dan bij gemoeds-aandoeningen door gedachten opgewekt worden, mag men ten gevolge van deze waarneming besluiten, dat zij niet tot in het zielsorgaan opklimmen. Daartoe behooren de zenuwen van het hart, van de vaten en van het bindweefsel, van de luchtpijptakken enz., en van de hartzenuwen althans hebben de waarnemingen van Budge geleerd, dat zij werkelijk in het verlengde merg ophouden.

Omtrent de ontwikkeling van de primitiefbuizen van hel zenuwstelsel zijn de eerste meer naauwkeurige onderzoekingen door Sciiwann medegedeeld (1). Met het bloote oog beschouwd, vertoonen zich de zenuwen van het embryo graauw en doorschijnend, en dit wel des te meer, naarmate het jonger is. Bij een zwijns-foetus van 5"lengte stonden de zenuwen geheel en al uit eene ondoorschijnende, korrelige zelfstandigheid met ingestrooide celkernen (2). Bij eenigzins

orgaan beschouwen. De meesten verklaren haar uit eigendommelijke gevoelszenuwen, die ziel» in de spieren verspreiden en door de zamentrekking geprikkeld worden. Ik houd ook dit niet voor bewezen. Bij de willekeurige bewegingen moet de zamentrekking reeds om die reden bewust zijn, dat deimpulsie, zoowel ten opzigte van haren duur, als intensiteit, bewust is. Geamputeerden meenen de ontbrekende ledematen te bewegen, wanneer zij de stompen bewegen (Valentin, Funct. nerv. p. 83). Hier ontbreekt de terugwerking door de zamentrekking der spieren geheel en al, en alleen bet bewustzijn van de intentie is aanwezig. Onwillekeurige bewegingen zijn echter werkelijk onbewust, wanneer zij niet van pijn vergezeld gaan of bet effect niet zigtbaar is. Dit bewijzen, volgens de boven gegeven verklaring, de schijnbewegingen ten gevolge van de onwillekeurige zaïnentrekkingen der oogspieren.

(1) Mikroshop. Unters., S. 170.

(2) De celkernen aan de embryonale zenuwvezels heeft Uaspail het eerst gezien (Chim. org. I, 375, pl. 14, fig. 5), en voor blaasvnrrriigc knoppen gehouden, waaruit zijtakken aan den stam uitgroeiden.

Sluiten