Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het halsgedeelte tot stand komen. —Bij jonge, huwbare maar onvruc htbare person e n, vindt men somtijds zonder bekende oorzaak het scheedegedeelte van de baarmoeder kleingf en digter, waarbij de ruimte van het scheedegewelf blijkbaar verminderd is.

2) Hyper- en atrophie van liet lieenweefsel.

a) De Hypertrophie der beenderen, de hyperostosis, wel te onderscheiden van de bloote vermeerdering van omvang (die ook door losser worden van het weefsel, als ook door nieuwe vormsels in hetzelve veroorzaakt kan worden) komt zoo wel met, als zonder vermeerdering van omvang voor, gewoonlijk echter met vermeerdering van digtheid en zwaarte van het been. Hierbij neemt het been, met behoud van zijnen gewonen graad van digtheid, in de breedte en dikte, door het afzetten van nieuwe beenzelfstandigheid aan den omtrek, en in massa (van schorszelfstandigheid) toe, d. i. uitwendige hyperostosis (sclerosis supracorticalis), of de inwendige holten van het been (de mergkanaaltjes en mergcellen) vullen zich met beenstof aan en het been wordt, zonder in omvang toe te nemen in zijne schors- en mergzelfstandigheid digter, d. i. inwendige hyperostosis of sclerosis (sclerosis corticalis en centralis; zie later bij beenverharding). Gewoonlijk komen beide soorten van hyperostosis te gelijk voor en het been wordt daardoor dikker, digter en zwaarder. — Deze hypertrophie strekt zich of over het geheele geraamte uit (en kan in dit geval slechts als ziekelijk beschouwd worden, wanneer de ontwikkeling van het spierstelsel daarmede in onevenredigheid staat), of zij is over een groot gedeelte van het geraamte verspreid (na rhachitis, arthritis en sypbilis) of over kleinere gedeelten, of zij vertoont zich alleen op enkele plekken van een been (als exostosis en osteophyt). Verder kan zij een gezond of een reeds vooraf verweekt en los gezwollen been aantasten; in dit laatste geval stelt zij de secundaire sclerosis daar. — De beenhypertrophie kan zoowel ontstekingachtig als niet ontstekingachtig van aard zijn. In het laatste geval zijn de verwijderde oorzaken zeer onderscheiden en grootendeels nog onbekend; maar volgens engel, is de naaste aanleiding dezer hypertrophie altijd in eenen chronischen bloedstilstand en zelfs in eene nieuwe vaatvorming gelegen. — Somtijds gaat met de hypertrophie van een been of van eene geheele afdeeling van het geraamte, atrophie in andere beenderen gepaard (b. v. hypertrophie der schedel- met atrophie der aangezigtsbeenderen).

De ontstekingachtige hyperostosis ontwikkelt zich zoowel uit eene (vooral chronische) ostitis (I. bl. 387), als uit eene periostitis (I. 1)1. 382), zij grijpt of meer de schors- of de mergzelfstandigheid aan (.sclerosis supracorticalis, corlicalis en centralis), tast zoowel het gezonde als liet losgezwollen beenweefsel aan (secundaire sclerosis), en komt inzonderheid als osteopbytvorming voor (I. bl. 390). — Gewoonlijk is een ten gevolge van ontsteking (vooral arthritische en syphilitische) gehypertrophieerd been, althans in den eersten tijd, ongelijkmatig dik, plomp, aan de oppervlakte oneven, ruw, klierachtig ongelijk, met scheuren, op eene boombast gelijkende, of met bladerige onevenheden bezet, door de blijvend verwijde openingen voor de vaten poreus, het beenvlies verdikt en calleus verdigt.

Sluiten