Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

of ook wel in liet geheel niet, en dit verschilt naar (le gewoonte en naar onzen willekeur. In het spinale en sijmpathische zenuwstelsel geschiedt deze overbrenging daarentegen onwillekeurig, zonder ophouden en onmiddellijk na de werking van den indruk op het centraalorgaan.

c) De centrifugale (middelpuntvliedende) werking bestaat in het voortbrengen van bewegingen door middel van de zamentrekking van contractile (spier- en celweefsel-) vezelen, die echter weer afhankelijk is van de opwekking, welke zij van de centrifugaal-geleidende of motorische zenuwen ontvangen. Deze bewegingen moeten derhalve in het psychische en cerebrospinaal stelsel aan onzen willekeur onderworpen zijn, in het spinale en sympathische zenuwstelsel moeten zij daarentegen op eene onwillekeurige wijze, en overal en altijd, eerst na de aandoening van centripetaal-geleidende zenuwen, en na de overbrenging dier aandoening in de centraalorganen op de motorische zenuwen, plaats hebben.

Gedurende het leven worden er nu voortdurend indrukken van de buitenwereld en van het ligchaam zelf (ten gevolge van de verschillende plaatshebbende levensverrigtingen) aan de voortleidende zenuwen medegedeeld ,* en deze indrukken worden door de centraalorganen op de motorische zenuwen overgebragt, zoodat daardoor de contractile (spier- en celweefsel-) vezelen in eene aanhoudende werkzaamheid (eene matige zamentrekking , tonus) gehouden worden en dien ten gevolge de verrigtingen', die voor het leven onmisbaar zijn, geregeld plaats hebben. Derhalve worden al de werkzaamheden van ons organismus van buiten af opgewekt en zijn de voorwaarden, onder welke zij behoorlijk geschieden, de volgende:

1) Inwerking van eenen prikkel, die door de zenuwen der gewaarwording de centraalorganen, en door middel van deze de motorische zenuwen tot werkzaamheid (oscillerende bewegingen?) brengt.

2) Zamenhang van de zenuwen met het orgaan, en ongeschonden toestand van het orgaan, in welke zich de zenuwwerkzaamheid openbaren zal. Deze organen zijn gevoels- of bewegingswerktuigen.

3) Normale opwekbaarheid van het zenuwstelsel, die op het normale maaksel en de gezonde menging der zenuwzelfstandigheid berust en zoowel verhoogd, als verzwakt en geheel opgeheven zijn kan.

Aldus kan de zenuw op zich zelve geenc zoogen. zenuwwerking ontwikkelen, maar zijn de prikkel en het orgaan onmisbare vereischten daartoe en moeten alle drie te zamen werken, zoo de verschillende verrigtingen van het ligchaam regelmatig geschieden zullen. Is een van de norma afgeweken, dan heeft er ook eene afwijking in de verrigting zelve plaats; vertoont zich deze laatste aan den Geneesheer, dan moet hij onmiddellijk op den prikkel, de zenuw en het orgaan zijne aandacht vestigen. Zoo moet men, b. v. bij krampen onderzoeken, welke de toestand der centrale, centripetaalen centrifugaal-leidende zenuworganen zij, of er eene abnormale prikkeling of prikkelvatbaarheid van een derzeive bestaat, en of de spieren zich in eenen normalen toestand bevinden. Om vele, vooral ziekelijke verschijnselen naar waarde te beoordeelen, moet de Geneesheer op de volgende, in de verrigtingen van het zenuwstelsel bespeurde wetten acht geven.

1) Wet der geïsoleerde leiding: geene zenuwvezel deelt hare werking aan andere, in dezelfde zenuw gelegen, mede, want elke

Sluiten