Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Keeds kan me» weder eene stilstaande laag in de vaten bespeuren; de circulatie komt eerst langzamerhand in volle werkzaamheid weder tot stand. In dit 4do tijdperk (I. bl. 87) moet er wegens de geringe concentratie van het nieuw ingetreden bloed, wegens zijne langzame beweging en de tegenwoordigheid eener stilstaande laag, eene nieuwe, dunvloeibare (oplossende) uitzweeting plaats vinden. Ook in dit tijdperk vertoonen zich de haarvaten van elkander onafhankelijk, daar somtijds eenige, die in elkanders nabijheid liggen , zich in den voortgang van dit tijdperk geheel verschillend verhouden. — Eene ontsteking, die het hier beschreven beloop heeft, is eene zuivere, normale, active, en ontwikkelt zich in sterke en gezonde personen, in gezonde deelen en na de inwerking van zuivere prikkels.

In verzwakte personen en ligchaamsdeelen , en na mechanische hinderpalen in de circulatie is het beloop geheel anders (d. i. eene abnormale, passive, mechanische ontsteking). Hier volgt namelijk op den stilstand deicirculatie geene ontstekingachtige uitzweeting, maar eene stremming van bloed, waarop clan het zieke deel tot eenen vuilen brij wordt opgelost, er komt verzwering of koudvuur tot stand. Bij eene mechanische en paralytische stasis volgt er , behalve bloedstremming ook ligtelijk eene bloederig sereuse uitzweeting en infiltratie (oedeem) van het weefsel, alsmede verscheuring van vaten. Bij de chronische ontsteking schijnt de stasis te ontbreken, en de bloedsomloop nog door de verwijde en verslapte haarvaten voort te gaan; zij kan zich ook uit het 4<!e tijdperk der acute ontsteking ontwikkelen.

Haiuernjk laat zich over hyperaemie, stasis en ontsteking op de volgende wijze uit: over deze ziekten lieerschen in de pathologie de meest lieillooze en verkeerde gevoelens. Men verkeert namelijk in het denkbeeld dat de aanwezigheid van eene vermeerderde hoeveelheid bloed in het aangedane weefsel tot het wezen dezer ziektetoestanden behoort. Dit is een dwaalbegrip, want het aangedane weefsel wordt in deze ziekten in tegendeel des te armer aan bloed, hoe hooger de ziekte klimt, ja bij eenen volledigen stilstand sterft het zieke deel onder de verschijnselen van koudvuur uit bloedsgebrek. De zaak is zeer eenvoudig. Onze werktuigen bekomen hunne voedingsvloeistof uit het voorbijstroomende bloed, deze voedende bloedstroom moet onophoudelijk vernieuwd worden en zich gelijkmatig bewegen; het voedende afscheidingsproces wordt in denzelfden oogenblik belemmerd of opgeheven, dat de beweging des bloeds begint te vertragen. Bij de hyperaemie, stasis en ontsteking wordt nu de bloedsomloop vertraagd, de deelen verkrijgen minder bloed, en er moet dus ook eene geringe hoeveelheid voedingsvloeistof afgescheiden worden ; derhalve vermageren de deelen ten gevolge der verminderde stofverwisseling of zij sterven bij volkomen opgeheve voeding af (worden koudvurig). De interstiticle atrophie der ontstoken zelfstandigheid (het gevolg deiwegens de verminderde afscheiding van voedingsvloeistof lijdende voeding) is de oorzaak van de verwijding en zelfs van de scheuring der haarvaten, voor zoover deze namelijk door de rarefactie van het weefsel eene excentrische spanning ondergaan, die ook het uittreden van exsudaten begunstigt. Het stilstaande bloed in de verwijde haarvaten doorloopt allengs eene rij van gedaanteverwisselingen , zoodat het eindelijk geheel verschillende eigenschappen van die van het gezonde bloed verkrijgt, d. i. het verandert in exsudaat, en dan vindt men het gerarificeerde weefsel nagenoeg zonder eenig bloed.

IIasse en kölliker vonden eenige malen de haarvaten in ontstokene deelen in den vorm van omschrevene zakken uitgezet; deze uitzettingen hadden in den regel naar alle zijden plaats, vertoonden eene rondachtige of peervormige gedaante, bevonden zich veelal op plaatsen waar de vaten zich verdeelden of ombogen, en bevatteden digt opeengepakte bloedligchaampjes, somtijds ook vele lymphabolletjes. Hier en daar vertoonden zich de haarvaten in grootcre uitgebreidheid onregelmatig zakvormig verwijd. [Zouden misschien deze uitspruitsels der haarvaten de beginselen van nieuwe vaten zijn geweest?]

Sluiten