Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Applanatische linzen zijn biconvexe glazen, waarvan de beide gekromde oppervlakten bogen zijn van stralen van eene verschillende lengte, of liet zijn ook wel vlakbolle glazen. Men heeft gevonden, dat linzen, waarvan de doorineting van de kromming der ééne oppervlakte tot die der andere zich verhoudt als 1: 6, of waarvan de ééne oppervlakte geheel en al vlak is, veel beter achromatisch zijn, en ook eene juistere vereeniging der stralen in het brandpunt geven, dan de gewone biconvexe linzen, Maarvan de beide oppervlakten dezelfde bolheid bezitten, en dat zij de chromatische uit flint- en kroonglas zamengestelde linzen kunnen vervangen.

Vele andere misleidingen zijn mogelijk, waar de opvatting van het gezigt niet door de betasting kan worden gecontroleerd. Men kan ze onmogelijk alle voorzien; maar er is een middel, om ze af te weren , door namelijk hetzelfde voorwerp dikwijls en onder de meest verschillende conditiën te onderzoeken. Een Fransch geleerde beschreef vóór eenigen tijd eene bijzondere soort van melkkogeltjes , en trok terstond daarop zijnte ontdekking weder in, daar er blaasjes in het glas geweest waren. Hij geloofde aan zijne kunstgenooten eene dienst te bewijzen, door ze bij deze gelegenheid tot voorzigtigheid ten opzigte van de glazen aan te sporen. Beter ware het wel geweest, ze voor eene al te haastige bekendmaking hunner waarnemingen te waarschuwen. Ik maak hier nog niet eens melding van hetgeen aan beginnenden dikwijls zeer hinderlijk is, de subjective gezigtsverschijnselen namelijk, mouches volantes, welke meestal den vorm van bleeke draden en kogeltjes bezitten en met vele mikroskopische voorwerpen eene tot verkeerde opvattingen aanleiding gevende overeenkomst hebben. Om de subjective kogeltjes van de objective te onderscheiden, raad ik een eenvoudig middel aan, waarop meergeoefenden wel van zelve komen: men moet namelijk in twijfelachtige gevallen slechts snel en een weinig den focus veranderen: de objective beelden verdwijnen alsdan; de subjective blijven even duidelijk.

Voor het overige is de vrees voor mikroskopische misleiding zeei overdreven, en het instrument daardoor geheel en al onverdiend in miscrediet geraakt. De meeste dwalingen toch, waartoe zij heeft moeten dienen, zijn geene optische misleidingen, maar misleidingen van het oordeel, verkeerde uitlegging van hetgeen goed werd

Sluiten