Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gezien. In de lens vertoonen zich vezelen. Hij, die ze voor spier vezelen houdt, is even zoo min het slagtoffer van een optisch bedrog, als die een populier voor een denneboom aanziet. Men beschouwe de figuren 1, 7 en 12 van onze eerste plaat; men ziet daar netvormig verbondene lijnen, welke polygonale ruimten insluiten. De lijnen zijn de grenzen van tegen elkander aanliggende cellen; dikwijls zijn zij voor een haarvaten-net gehouden; ook daaraan is het mikroskoop onschuldig. Hij, die het mikroskoop niet kent, en het niet wenscht te leeren kennen, troost zich met de onzekerheid der mikroskopische waarnemingen, waarvan de oneenigheid der waarnemers het bewijs oplevert. Maar met weinige uitzonderingen betrof het verschil in meeningen steeds meer de beteekenis, welke men aan het beeld hechtte, dan het beeld zelf.

W ij hebben op elke afdeeling een geschiedkundig overzigt der op het behandelde terrein gemaakte ontdekkingen laten volgen, hoofdzakelijk met het doel, om aan te toonen, hoezeer in de hoofdzaak de goede waarnemingen van verschillende tijden, door verschillende waarnemers en met de meest verschillende instrumenten verzameld, met elkander overeenstemmen. Ik zeg de goede waarnemingen, en sluit daarbij dezulke uit, welke slechts oppervlakkig ter ondersteuning van zekere vooringenomene meeningen gemaakt zijn, als ook het geringe aantal, dat in de boven aangevoerde, wezenlijk optische misleidingen heeft gedeeld. De geschiedenis der bloedbolletjes, der spier- en zenuwvezelen, onderwérpen, die zoo dikwijls zijn behandeld, spreken ook juist het meest voor de aangevoerde stelling. Zekerlijk moet men ook de weefsels goed kunnen bereiden en behandelen. Wanneer dit niet het geval is, dan geeft het mikroskoop wel is waar ook een getrouw beeld, doch niet het beeld der deelen in hunnen verschen, eigenaardigen toestand, maar in eenen, die door verrotting, scheikundige invloeden enz. veranderd is, en het is weder slechts eene misleidingvan het oordeel, wanneer men, zoo als-, b. v. bij de zenuwen geschied is, uit het aanschouwen der vernietigde vezelen tot haar voorkomen in het levende ligchaam besluit.

Tot de misleidingen van het oordeel behooren ook de in het geheel niet zeldzame gevallen, waarbij bewegingen der kleinste deeltjes onder het mikroskoop verkeerdelijk voor dierlijke bewegingen

Sluiten