Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

421. Eene andere verscheidenheid van den hoest wordt afgeleid

2) uit den rhythmus der uitademingen, die hem vormen. De hoest is in dit opzigt kort, afgebroken (hetgeen men gewoonlijk kugehen noemt), — of vrij f — 0f stuipachtig, doordat verscheidene hoeststooten als met trekkingen snel op elkander volgen, en maar zelden door eene diepe, snelle ademhaling afgebroken worden (zoo als bij kinkhoest). Deze laatste soort van hoest eindigt vaak met braken. De hoest kan periodiek in aanvallen terugkeeren of heviger worden.

§ 422. 3) De hoest wordt op verschillende wijzen opgewekt en vermeerderd , b. v. door het liggen op de gezonde of op de zieke zijde, door diep inademen, spreken, door slikken van vaste, vloeibare stoffen, door den invloed van koude. Deze eigenaardigheid van den hoest, dat hij door bepaalde oorzaken verergerd wordt, geeft den geneesheer vaak eenen wenk omtrent de zitplaats der ziekelijke prikkelbaarheid; verwekt koude lucht den hoest, dan kan men vermoeden, dat de oppervlakte der luchtbuizen zelve in eenen toestand van verhoogde prikkelbaarheid verkeert; wordt de hoest door diep inademen opgewekt, dan werkt de drukking der ingeademde luchtkolom, de uitzetting, de beweging der longen pijnverwekkend op het eigen weefsel der longen of op het borstvlies; ontstekingachtige aandoening van het ribbevlies gaat gewoonlijk met hoest gepaard , die door drukking op de lijdende plaats, dus ook door het liggen op de zieke zijde toeneemt. Uitstorting in de borstvliesholte, zware gezwellen en gewigtsvermeerdering eener long, waardoor bij het liggen op de gezonde zijde het nog voor werkzaamheid geschikte deel der long aan de wederzijdsche drukking en gewigt is blootgesteld, veroorzaken hoest door deze drukking. Verwekt of vermeerdert eindelijk het slikken den hoest, dan is óf het met het keelgat zamenhangend gedeelte der luchtwegen tegennatuurlijk prikkelbaar, óf er bestaat eene tegennatuurlijke opening tusschen den slokdarm en de luchtwegen.

$ 423. 4) De hoest is onpijnlijk of met pijn, met kitteling , met drukking, met steken gepaard.

§ 424. 5) De hoest kan inzonderheid des morgens, des avonds of des nachts opkomen of verergeren (Tussis matutina, vespertina, nocturna); bij eene ledige of eene volle maag,- de hoest kan bij vele longziekten ontbreken, wanneer of de weefselverandering geene prikkeling der gevoelige zenuwen veroorzaakt, of wanneer de gevoeligheid van het zieke individu zeer stomp, of wanneer er reeds verlamming der gevoelszenuwen, der hoofdmiddelpunten des zenuwstelsels, der beweegzenuwen ontstaan is. Zoo heeft Vetter bij dezen op verlamming gelijkenden toestand der zwervende zenuw, zoo als die b. v. bij de cholera voorkwam, dikwijls waargenomen, dat een vroeger aanwezige slepende hoest geheel ophield. Verstomping van de gevoeligheid der peripherische en centrale zenuwen kan ook door uitwendige invloeden, narcotica, kunstmatig opgewekt worden. Daarentegen is ook weder de hevigheid van den hoest af hankelijk: a) van de kracht van den den hoest opwekkenden prikkel en de gevoeligheid der peripherische zenuwuiteinden: dezelfde prikkel verwekt ligter hoest, wanneer hij op de meer gevoelige vlakte des strottenhoofds, dan wanneer hij op de oppervlakte der luchtbuizen werkt; b) van den individuelen aanleg, om of in het algemeen of ook misschien slechts juist binnen in den ademhalingstoestel sterker of zwakker op prikkeling te

Sluiten