is toegevoegd aan uw favorieten.

De psychologie der kleutertaal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en actief begrepen, en dat is z'n eerste gróót-menschelijke daad.

Dat het kind werkelijk lééren moet wat de beteekenis-funktie is, en wat 'n verblijdende ontdekking daarmee gedaan wordt, blijkt het duidelijkst in abnormale gevallen. Treffend is in dit opzicht wat de blinde en doofstomme Helen Keiler in haar autobiografie vertelt. („Roman van een kleuter", blz. 22). Terwijl het koele water over m'n eene hand sproeide, spelde m'n onderwijzeres het woord „water" in m'n andere, eerst langzaam, toen vlugger. Ik stond stil, m'n geheele aandacht op de beweging van haar vingers gevestigd. Eensklaps voelde ik 'n nevelachtig bewustzijn als van iets dat ik vergeten was, 'n trilling van terugkeerende gedachte. Ik wist op dat oogenblik, dat „w-a-t-e-r" dat wondérbaar koele iets beteekende dat over m'n hand stroomde. Dat levende woord deed m'n ziel ontwaken, gaf haar licht, hoop, vreugde— bevrijdde haar."

Zoo heeft dan de éénjarige kleuter eindelijk, en toch reeds in zoo korten tijd, het eerste stukje taal veroverd. Wanneer en met welk woord deze heuglijke gebeurtenis plaats heeft, valt natuurlijk in de meeste gevallen niet vast te stellen, want de dreumes zou het ons zélf moeten meedeelen of ten minste op eenige wijze kenbaar maken. En dat gebeurt niét; alleen is van geval tot geval te konstateeren, dat het leggen van de beteekenis-schakel bij 'n bepaald woord op 'n gegeven oogenblik tot het verleden behoort.

Bediende de kleuter tot nu toe zich nog alleen maar van de algemeen-menschelijke taal, die verstaan en gebruikt wordt zelfs door Hottentot en Chinees, van gebaren en gelaatsuitdrukking namelijk, thans ligt de toegang open tot de Nederlandsche klanktaal. Nog 'n reuzentaak wacht weliswaar den eenjarigen dreumes en honderden moeilijkheden zijn nog stuk voor stuk uit den weg te ruimen, maar de eerste stap is gezet, het kind heeft taalgrond onder de voeten, en lichaams- en geesteskrachten zijn gekoncentreerd tot nieuwe veroveringen. Steeds zal voortaan het verstaan blijven voorwaarts schrijden, onmiddellijk gevolgd door het eigen gebruik van de taal.