Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

menten, bewees prms Kropotkme op onomstootehjke wijze dat »t in Europa en in de Vereenigde Staten van Amerika elk jaar twee maal zoo-veel mondbehoeften en nijverheidsvoortbrengselen worden voortgebracht dan er noodig zijn om aan al de huidige behoeften van den mensch te voldoen (i).

Do laatste oorzaak onzer maatschappelijke ellende vloeit derhalve niet voort uit onvoldoende voortbrengst, maar uit een grondgebrek in de verdeeling der rijkdommen. De socialisten bewezen ten andere sinds lang dat dit grondgebrek bestaat in de indeeling der moderne samenleving in twee erfelijke klassen, de eene gekenschetst door het bezit, de andere door het niet-bezit der kapitalen.

Het spreekt van zelf dat, wanneer wij gewagen van bezitters en niet bezitters, er geen spraak is v;jn het bezit der verbruiksmiddelen, der levensbenoodjgheden : hoe arm een mensch ook zij, toch is hij immer bezitter van iets, al was het dan maar van zijne lompen, zijn bed en zijne korst broods.

Maar wat hoofdzakelijk het kapitalistisch regiem kenschetst, is dat de enkelingen die tot de burgerklasse behooren en het monopolium bezitten van de voortbrengstmiddelen, uitsluitelijk de eigenaars zijn van de rijkdommen die men waarden kan doen voortbrengen : grond, mijnen, credietswerktuigen, al wat de intresten der kapitalen, de rente der natuurkrachten verwekt.

Wat de arbeiders betreft, zij die geen van de tot hun arbeid onontbeerlijk zijnde werktuigen in bezit hebben, zij kunnen hier maar het gebruik van bekomen, wanneer zij een deel hunner voortbrengst afstaan aan dezen die er de bezitters-van zijn.

En, dank aan deze heffing, heeft hij, die eigenaar is van eene voldoende hoeveelheid voortbrengstmiddelen, niet alleenlijk het volstrekt recht te leven zonder arbeid te verrichten, maar nog — krachtens de wetten op de nalatenschap — van dit voorrecht over te dragen op zijne kinderen, klein- en achter-kleinkinderen. Theoretisch bestaat er geene reden opdat zulks ophoude : tot het einde der tijden zal zijn goud jongetjes maken, zijn grond pachters vinden, zullen zijne aandeelen dividenden voortbrengen. Zoo ons burgerlijk wetboek onveranderlijk moest blijven en zoo, auderzijds, de burgerfamilies na eenige geslachten niet ontaardden, zou niets kunnen beletten dat binnen eene eeuw, dat binnen tien eeuwen, dat binnen oneindig verwijderde tijden, wanneer Sirius zou verdwijnen van den gezichteinder der Europeesche nachten, de afstammelingen der huidige kapitalisten voortgingen inet de afstammelingen van ons proletariaat uit te buiten.

(i) Kropotkine : Rijkdom en ellende.

Sluiten