Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

reizigers. Op het verkeer is dit van onmiskenbaar gunstigen invloed. De spoor- en tramwegdiensten komen aan deze voorkeur tegemoet door, waar dit mogelijk is, afzonderlijke rijtuigen voor inlanders — en vaak zelfs voor inlandsche vrouwen — aan te wijzen.

Reeds werd vermeld dat door de eerste tramwegondernemingen de verkoop van plaatsbewijzen door de conducteurs in de treinen onafscheidelijk werd geacht van den voor een tramweg onontbeerlijken eenvoud in de dienstuitoefening.

Evenwel bleek dit stelsel op Java ernstige nadeelen op te leveren, ten deele als gevolg van de omstandigheid dat zoowel de conducteurs als het meerendeel der reizigers inlanders zijn.

Van den reiziger is dientengevolge niet — als in Europa — contróle op den conducteur te verwachten. Ook is de inlandsche conducteur veelal niet bestand tegen de verleiding, uitgaande van de groote sommen gelds, dkin zijne handen komen.

Een scherpe treincontróle bleek onmisbaar om aan de onderneming de ontvangst der haar toekomende gelden te verzekeren. Op meerdere lijnen gaat men daarmede zoover, dat elke trein vergezeld wordt door een treincontroleur, die op elk kruispunt van trein verwisselt en met den keerenden trein teruggaat. Aan deze beambten kan men ook de inzameling der plaatsbewijzen opdragen.

Bij lange tramweglijnen, als op Java voorkomen, levert de billettenverkoop in de treinen daarenboven het bezwaar op, dat het aantal billetsoorten onder beheer van den conducteur te groot wordt. De afrekening op het eindstation is dientengevolge zeer tijdroovend. Aan dit bezwaar heeft men getracht tegemoet te komen door een aantal trajecten van gelijken prijs op één billet te vereenigen of door het gebruik van sectie-billetten, die alle trajecten eener sectie, dus met verschillende prijzen, bevatten. Deze stelsels leveren echter slechts onder bepaalde omstandigheden bevredigende uitkomsten op.

Voor tramweglijnen van groote lengte en voor die met een druk reizigersverkeer is het raadzaam gebleken tot den verkoop van plaatskaarten op de stations en halten over te gaan en den billettenverkoop door de conducteurs te beperken tot de reizigers, die op de tusschengelegen stopplaatsen instijgen. Deze ontvangen dan een billet tot het eerstvolgend station. Reizigers, die op een station of halte instijgen zonder aldaar eene plaatskaart te hebben genomen, ontvangen eveneens een billet van den conducteur; bij sommige ondernemingen, met name bij de Samarang-Joana- en Semarang-Cheribon-lijnen, geschiedt dit tegen verhoogden prijs.

De aan de stations en halten verkochte plaatskaarten zijn bij de meeste ondernemingen van het Edmondson-stelsel, als bij de spoorwegen.

De beide bovenvermelde maatregelen: de verkoop van plaatskaarten aan de stations en halten en de begeleiding der treinen door treincontroleurs over den

Sluiten