is toegevoegd aan uw favorieten.

Tot welzijn van Java

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijn de attributen van wie in de gunst van Allah staan en zijn raad mogen dienen. De gewone Javaan is nooit principieel doch altijd praktisch.

Ook daarom paaie men zich niet langer met het oppervlakkig beweren, als zoude „de kleine man" onze natie zoo dankbaar zijn, nu hij het thans zooveel beter heeft onder ons bestuur dan weleer onder dat zijner eigene Vorsten.

Onbezorgd levende bij den dag en voor zich zelf alleen, deert 't hem niet in 't minst, wat zijne voorzaten doormaakten, 't Gros weet daar niets van; doet niet aan historie; 't volk heeft ook geen geschiedenis en viert daarom ook niet één volksfeest.

Al mogen wij, Nederlanders, bij juiste beoordeeling der tegenwoordige toestanden, onze conscientie geruststellen met de verzekering, dat de Javaan het nu toch beter heeft dan weleer, mij is, zelfs na vele jaren zoekens, niet mogen gelukken te vinden één enkel schijntje van bewijs, dat de gewone Moslim van Java ons zulks toestemt. - En hoe zoude hij ook het heden kunnen roemen waar hij dagelijks ervaart niet beveiligd te zijn tegen willekeur en strooperijen van zoovelen?

Nog leeft de Javaan in de belangrijke phase gedurende welke beslist moet worden of hij - gedemoraliseerd door het alle welvaart en zelfstandigheid doodende „voorschottenstelsel"; geknecht onder het voor hem almachtig kapitaal — ten onder gaat in het verdoovend fatalisme van den Islam; willoos werktuig wordt in de hand der hadji-bent en van derzelver meester, den Arabier, — om straks openlijk en in koor onze overheersching te vervloeken en te verbreken; — dan of hij, onder nog meer direkten invloed van een rechtvaardig bestuur en doelmatige wetten, verstandig geleid en opgekweekt tot arbeidzaamheid, spaarzaamheid en goede zeden, zal ontwikkelen tot een vrijen en gelukkigen bondgenoot van ons volk; om dan immermeer saam te stemmen met ons in dankzegging tot Hem, onder Wiens leiding — of toelating - Nederland en Java werden vereenigd tot beider heil. Door het winnen van zoodanige betrouwbare bondgenooten — ook al blijven zij in aantal nog lang in de minderheid — versterken wij ons onge-