is toegevoegd aan uw favorieten.

De varianten van Vondel's Palamedes

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

2186, 2243, 2250, 2256, 2353]. Vondels Ulysses heeft in die kwart eeuw vorderingen in de wellevendheid gemaakt: in 1625 zeide hij tot Diomedes (vs. 573): ,,'t Blijft tusschen mij en u"; in 1652: „'t Blijft tusschen u en mij." Agamemnon is niet meer zoo tyranniek: in 1625 hoorden wij hem tot Palamedes zeggen: Geen oorlooghsvorst sich keert || Aen yemands recht of wet-, in 1652 heeft de brutale heerscher iets van een advocaat, wanneer hij Palamedes tegenwerpt: Geen wettigh krijgsrecht keert || Zich aan het burgerrecht.

Eene plastische uitdrukking als deze in vs. 1513—1515: En raemen op een hayr na d'hayren van een dogh,

De korten van een vijgh, de biggen van een sogh,

Die rond en swanger ging na 'et maecxsel van haer jongen. werd veranderd in het uit de verte aanduidende:

Eer zij geworpen had en 't maecksel enz.

In het fraaie vs. 1658 waar Agamemnon met grimmigen triomf uitroept:

lek sie, ick sie den beul 't swaerd trecken wt der scheyde moest de levende beul wijken voor de abstractie: het scherprecht; in de uitgave van 1652 lezen wij:

Ick zie het scherprecht 'tzwaert al trecken uit de scheide.

Op die wijze heeft de Palamedes van 1652 een gansch ander aanzien, gekregen dan die van 1625: de lijnen zijn minder forsch en scherp, hier en daar zijn zij doezelig geworden of uitgewischt, de „hooghsels en diepsels zijn minder hooger en diep 1); de beide stukken staan tot elkander als eene ets „avant la lettre" en een der laatste afdrukken. In geen ander stuk van Vondel zijn, voorzoover ik weet, zoo vele en zoo gewichtige veranderingen gebracht als hier. Verscheidene daaronder die ik vroeger vermeldde, zijn op zich zelf verbeteringen te noemen; toch is mij de ruige forsche Palamedes van 1625 liever dan de gefriseerde Simson van 1652. Bovendien, het stuk van 1625 zooals het daar ligt in het flakkerend vuur zijner

i) Eene opmerking, die ook van toepassing is op de in het vorige hoofdstuk besproken „vergewoningen."