is toegevoegd aan uw favorieten.

De toekomst der maatschappij

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die heele ontwikkeling heeft gebracht geen afschaffing, maar een verfijning en verinnerlijking van straf en moraal. En niet alleen dat, Eén van de breuken, die de toekomst wellicht nog zal kunnen helen, is juist die, dat tot nog toe wet en publiek oordeel zoo bitter weinig met innerlijke moraliteit te maken hebben.

Quantitatief is de objectieve beoordeeling in onze maatschappij zeker nog de domineerende. Nog altijd worden iemands daden hoofdzakelijk naar hun gevolg beoordeeld — en nog altijd geldt in het strafreöht het beginsel der „Erfolgshaftung" (— er staat een zwaarder strafmaximum op mishandeling die den dood of zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft dan op gelijke mishandeling die dit gevolg niet heeft, en dgl. —). Maar de subjectieve is die van den nieuwen tijd, die 'bezig is zich omhoog te werken.

Tenslotte hangt met deze vraag van subjectieve en objectieve moraliteit ook samen het karakter, dat men aan de straf wil ,geven (— al wordt deze vraag nog door allerlei andere vragen van meer rechtsphilosophischen aard bdheerscht). Want wanneer men den nadruk legt op de uitwendige zedewet, de uiterlijke rechtsorde, het doen-en-niet-doen van bepaalde daden, dan hecht men vanzelf ook aan de gewoonte-van-deuigd gewicht, dan zal men dus vooral die trachten te bevorderen, terwijl in een meer individueele ethiek alleen het geheel-doorleefde waarde heeft. De gelijkenis van den verloren zoon en de woorden, dat er in de hemelen meer vreugde is over één zondaar, die zich bekeert, dan over duizend rechtvaardigen, zijn voor een objectieve moraal onverstaanbaar. — En wanneer men bescherming van de onverstoordheid der uitwendige orde op den voorgrond stelt, dan zal men tot haar verzekering ook het beginsel van afschrikking laten gelden, terwijl een subjectieve moraal altijd vóór alles zal trachten, den mensch zelf te veranderen en daardoor zijn daden, en dus verbeterende straffen zal trachten toe te passen, maar allereerst