Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meridianen, die aan de aardpool een hoek > vormen op de kaart een hoek Y — n '>■ insluiten, waarin n een constante echte breuk is; de parallelcirkels worden voorgesteld door concentrische cirkelbogen met het snijpunt der meridianen als middelpunt.

Normale cylind er projecties zijn a/beeldingen van hel aardoppervlak, waarbij de meridianen zich voordoen als rechte evenwijdige lijnen (n = 0), zoo ook de parallelcirkels, die de meridianen onder rechte hoeken snijden.

Om een gedeele van de aardoppervlakte met de kleinst mogelijke afwijkingen af te beelden, zijn de normale projectien niet altijd de meest geschikte en is het dikwijls beter een willekeurige aardmiddellijn als kegelof cylindrras, dan wel een willekeurig raakpunt aan te nemen.

De snijpunten van de aardmiddellijn met de aardoppervlakte, dan wel het willekeurig raakpunt, worden hoofdpunten, de groote cirkels door deze punten gebracht, hoofdcirkcls genoemd.

De kleine cirkels om het hoofdpunt als pool beschreven, heeten horizontaalcirkels en treden in de plaats van de parallelcirkels.

Naargelang de hoofdpunten op den equator of op een willekeurige parallel liggen, wordt de projectie transversaal of scheef genoemd.

Wat betreft de azimutale projecties zijn nog enkele bijzondere benamingen gangbaar. Daar bij de normale projectie het middelpunt een pool is, wordt zij door sommigen polairprojectie genoemd, door anderen weer equatoriaalprojeclie, omdat in den regel de afbeelding van den equator de grenscirkel is. Analoog heet dan de transversale projectie equatoriaal- en meridiaanprojeclie.

De scheeve projectie wordt ook wel als horizontaalprojectie aangeduid.

B. VERVORMINGEN.

Zooals reeds werd opgemerkt, worden bij het projecteeren van de aardoppervlakte of een deel daarvan op het platte vlak of den kegel- of cylindermantel steeds fouten gemaakt. Alvorens elk der projectien afzonderlijk te behandelen, zal worden nagegaan aan welke afwijkingen de afbeelding onderhevig is.

Men denke zich om een willekeurig punt der aardoppervlakte een kleinen cirkel beschreven, waarvan de straal, b. v. één boogsecunde, als eenheid wordt beschouwd.

In projectie op een plat of ontwikkelbaar vlak zal die cirkel in bet algemeen voorgesteld worden door een ellips, «ellips der vervorming" (')

(') Door Jïammee indikatrix genoemd. Deze benaming zou echter tot verwarring aanleiding kunnen geven, omdat het woord „indikatrix" algemeen in gebruik is genomen voor de behandeling van kromming van oppervlakken.

Haentzchel spreekt den wensch uit, om het door Hammee ingevoerde woord zoo spoedig mogelijk uit de kartographie te doen verdwijnen en stelt voor „verzerrungsellipse" dus ellips der vervorming.

Tissot spreekt van „eene sorte d'indicatrice.

Sluiten