Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kan gevoelen in de sfeer van het absolute. Maar daarin vergist men zich. Juist ook hierin toonde dr. Kuyper zich, vooral het laatste tiental jaren, een meester. Zoo zelfs, dat de frontveranderingen en taktische wendingen, die voor het winnen van een slag noodig waren, wel eens een verbijsterende uitwerking hadden en sommigen bedenkelijk het hoofd deden schudden.

Nu, een gewoon soldaat, zelfs een luitenant behoeft niet altijd te weten, waarom de opperbevelhebber deze of gene verandering van taktiek noodig oordeelt. De aanvoerder alleen overziet het slagveld en kan beoordeelen, wat de toestand van het oogenblik eischt. En al mag de militaire, meer mechanische gehoorzaamheid niet het model zijn, waar zedelijke gehoorzaamheid vereischt wordt, toch zijn we in oprechtheid overtuigd, dat zoolang het beginsel niet in het gedrang komt (en op dat punt heeft een Calvinist fijne voelhorens!) gehoorzaamheid ook aan een politieken opperbevelhebber noodig is. Dr. Kuyper stelt die gehoorzaamheid soms op zware proef. Het is een bewijs, hoe groot het vertrouwen is, dat de anti-revolutionaire partij in haar leider stelt, dat die proef altijd geslaagd is. Maar dat Dr. Kuyper in het onderhandelen, in het prijsgeven van veel bijkomstigs, om te verkrijgen, wat voor het oogenblik althans de hoofdzaak is, zich een groot politicus betoond heeft en nog betoont, zal wel niemand ontkennen. Als het ons geoorloofd is, nog eens een vergelijking te maken: nooit kunnen we bijv. in het bekende boek van Harrison over Prins Willem I die bladzijden lezen, waarin de totstandkoming der Pacificatie van Gent beschreven wordt, of we denken aan Dr. Kuyper. Hoeveel moeite kostte het den Prins niet, Roomschen en Protestanten te vereenigen in den strijd tegen de Spanjaarden, en hoe had hij al zijn staatsmanswijsheid noodig, om hen daartoe te brengen. Het is den Prins gelukt, doch slechts voor een korten tijd.

Sluiten