Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tabaksaanvoer van Nederlandsch-Indië, Nederlandsch en Engelsch Borneo in'Nederland:

Sumatra. Java.

Oogst van Waarde Waarde

Balen, in Balen. in

' ƒ1000. I ƒ1000.

1864 50 4 90 000 —

1871 3 922 760 129 070 15 456

1880 64 965 11,251 149 630 10 067

1890 219 044 24 510 182 406 8 000

1900 223 731 38 000 241 536 13 000

1903 254 602 35 900 339 717 17 500

1906 248 441 61 600 515 610 26 800

1908 272 358 46 600 505 900 26 850

Nederlandsch en Engelsch Borneo.

Waarde

Oogst van Balen. in

j 1000.

1886 27 5

1890 9 327 956

1900 18115 2250

1903 17 364 2000

1906 16 212 2390

1908 15 121 1800

In den loop der 19de eeuw is de tabakshandel tweemaal geheel van aanzien veranderd; den eersten keer tengevolge der algemeene verbetering der transportmiddelen, die vooral aan de stoomvaart te danken is, de tweede ter oorzake der aanvoeren uit Nederlandsch-Indië.

De volgende opgave geeft een overzicht van het belang van den handel in Nederlandsch-Indische- en Borneo-tabak te Amsterdam en Rotterdam afzonderlijk:

Verkochte balen: Amsterdam.

1907 1908 1909 Totaal.

Sumatra 228 304 252 503 249 756 730 563 Java ... 402 578 461 302 398 010 , 1 261 890 Borneo . 16 212 18 220 16121 | 49 553

Totaal.. 647 094 732 025 662 887 | 2 042 006 Verkochte balen: Rotterdam.

1907 1908 1909 Totaal. __

Sumatra 20 125 19 838 21 602 61 565 Java... 113 408 157 287 107 291 377 986 Borneo . — — — —

Totaal.. 133 533 177 125 128 893 439 551

Behalve Indische en Amerikaansche, ontvangt

Nederland, hoewel in niet groote hoeveelheid, tabak van andere herkomst, b.v. van Algiers, Duitschland, Hongarije, Rusland, de Filippijnen, Britsch-Indië, China, Griekenland en Turkije.

Men kan tabak daardoor als het belangrijkste entrepöt-artikel van den Nederlandschen handel beschouwen, en de loop der tabaksmarkt is in de sociale huishouding voor zeer velen een hoogst gewichtige factor.

Niet slechts als handelsartikel, maar ook als grondstof voor verschillende industrieën is in ons land tabak een product van het meeste belang. De fabricage van rook- en pruimtabak, sigaren en sigaretten is een uitgebreide en bloeiende tak van nijverheid. Vooral de sigarenfabricage is zóó belangrijk, dat zij aan tienduizenden werk verschaft. Zij is over het geheele land verspreid, wat niet uitsluit dat zij in sommige streken en steden bijzonder uitgebreid is. Zoo heeft zij zich zeer ontwikkeld in de Meijerij ('s-Hertogenbosch, Eindhoven enz.) waar zij reeds sedert het begin der 19de eeuw gevestigd is, Culemborg, Delft, Kampen, Utrecht, Amsterdam, Rotterdam, Wageningen, Rhenen, Groningen enz, In Noordbrabant alleen zijn meer dan 180 groote en kleine fabrieken. Bij het fabriceeren van sigaren gebruikt men in Holland als dekblad de fijnste soort tabak, die goed brandt en door haar geur den reuk streelt, in de eerste plaats Sumatra- en Javartabak, en van deze laatste vooral Vorstenlanden, en in de tweede plaats Borneo en Seedleaf. Voor wikkelblad neemt men eveneens dikwijls Sumatra, Java en Seedleaf en voor inférieure soorten Hongaarsche tabak. Voor het binnenwerk bezigt men dikwijls ordinaire Java-tabak, en naar gelang de kwaliteit beter moet zijn Braziliaansche; voor goede sigaren gebruikt men bijna uitsluitend deze laatste soort. Voor nog beter soort neemt men Havana-tabak óf onvermengd óf gemengd met Braziliaansche of Java. De beste soorten sigaren worden met de hand, de andere machinaal vervaardigd.

De sigarettenfabricage is eveneens een belangrijk onderdeel van de tabaksnijverheid; in twee fabrieken te Amsterdam en een te Rotterdam worden ze gemaakt.

Het aantal tabakslcerverijen is in de laatste helft der vorige eeuw zeer verminderd; daarentegen zijn er onder de ruim 200 die nog bestaan en aan ongeveer 3200 arbeiders werk verschaffen, zeer belangrijke, die, door stoommachines gedreven, zeer groote hoeveelheden produceeren. Op veel plaatsen is dit bedrijf met groothandel in koffie en thee vereenigd.

Behalve voor de groote consumptie in het land wordt op uitgebreide schaal voor export gewerkt. Volgens de statistiek van invoer, uitvoer en transito, toont de uitvoer van tabak, bereid voor consumptie en het maken van sigaren en cigaretten, over 1901 tot 1909 de volgende cijfers:

Uitvoeren in kilogrammen:

Gesneden

Tabak, Snuif, Stelen Sigaren en Sigaretten, enz.

I

1901 1349 347 ' 1622 132

1904 1 734103 1 497 739

1907 2 288 263 1877 769

1909 2 310 000 1 616 876

Sluiten