Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De uitvoer van voor consumptie bereide tabak geschiedt hoofdzakelijk naar Nederlandsch Oost-Indië, België, Oostkust van Afrika en Denemarken. De sigaren worden in alle landen der wereld verkocht (althans voor zoover regie of verbodsbepalingen den invoer niet beletten) want de Nederlandsche sigaren hebben een welverdienden, voortreffelijken naam. Gedurende de laatste jaren werd het meest uitgevoerd naar Nederlandsch-Indië, Duitschland, België, Denemarken en Groot-Britannië.

Tabakscolleg-ie is de naam van een gezelschap, dat koning Friedrich Wilhelm 1 van Pruisen bijna eiken avond te Berlijn, Potsdam of Wusterhausen rondom zich vereenigde en waartoe zijn meest vertrouwde vrienden, zooals Leopold von Dessau, Grumbkow en SecJcendorf, verder ministers, stafofficieren, geleerden en hooggeplaatste personen, die zich op een doorreis bevonden, behoorden. In dit gezelschap werden alle ceremoniën vermeden. De koning liet zich geheel gaan en verwachtte van de anderen hetzelfde. Men rookte er uit korte aarden pijpen, zelfs moesten zij, die niet rookten, toch de pijp in den mond nemen. Er werd Ducksteiner bier opgedischt, en in een zijvertrek stond de koude keuken gereed. De bezigheden bepaalden zich tot het lezen van couranten, het maken van opmerkingen over de staatkunde en de krijgsverrichtingen en het bespreken van het nieuws van den dag. Ook werden er wel eens grappen, soms zeer ruw, verkocht, terwijl er gelegenheid was voor het schaak- en damspel. Door den invloed, dien in deze avondbijeenkomsten vooral de door Oostenrijk omgekochte leden op den koning hadden, hebben deze tabakscolleges voor Pruisen een historische beteekenis.

Tabakspijpen. Zie Pijpenbakkerij en Rookm Snuiftoestellen.

Tabakspijpvisch (Fistularia tabaccaria). Zie Fistulariidae.

Tabari, Aboe Dsjcïfar Mohammed ibn Dsjerir, een Mohammedaansch geschiedkundige en godgeleerde, geboren in het jaar 838 te Amoel in Taberistan, bezocht gedurende de eerste helft van zijn leven op een reis van onderscheiden jaren alle middelpunten van het geestelijk leven der Moslims tusschen Oost-Perzië en Egypte en bestudeerde er grondig de wetenschap van den Islam, in het bijzonder de Koran- en overleveringswetenschappen, het recht, de geschiedenis en de taalwetenschap. Gedurende de tweede helft van zijn leven was hij als een gevierd leeraar en schrijver te Bagdad werkzaam. Zijn beide hoofdwerken zijn „Tefsir" (zie aldaar) en zijn belangrijk annalenwerk, dat de wereldgeschiedenis behandelt van af de schepping tot het jaar914 n. Chr. (uitgegeven door de Goeje en anderen, 15 dln., Leiden, 1879—1901). Een derde, bewaard gebleven werk „Ichtilaf al-fuqaha" (uitgegeven door Kern, Kairo, 1902), behandelt de verschilpunten tusschen de groote rechtskundig-godsdienstige stelsels der Mohammedanen. Hij stichtte ook een eigen rechtskundig-godsdienstige school, de Dsjerïrïja, die intusschen spoedig uitstierf. Hij overleed in het jaar 923 te Bagdad.

Tabarz is een plaats in het hertogdom SaksenGotha, 416 m. boven den zeespiegel aan den N. zoom van het Thüringer Woud gelegen. Het is een badplaats en bezit een houtvesterij en een gedenkteeken van den Berlijnschen industriëel Spindler. De plaats telt (1905) 1224 inwoners. In de nabijheid is

de Laucha- of Tabarzer afgrond gelegen met mooie rotspartijen, een Struwwelpetergedenkteekeu en den zijwaarts gelegen „Torstein" (520 m.), een porfyrrots in den vorm van een poort, en het „FeLsental".

Tabasco, een staat van de republiek Mexico, aan de Golf van Campêche, een onderdeel van de Golf van Mexico, gelegen, telt op 26 094 v.km. (1900) 159 834 inwoners, meest Indianen. De alluviale kuststreek met groote lagunen wordt in den regentijd overstroomd. Daarbij sluit zich een smalle hoogvlakte aan, die in een heuvelachtig, woudrijk gedeelte van de Cordilleras, dat op sommige plaatsen een hoogte van 1000 m. bereikt, overgaat. Van de rivieren zijn de Grijalva en de Usumacinto over eenigen afstand bevaarbaar. Het klimaat is in de lage streken ongezond. De bodem is in het algemeen zeer vruchtbaar. Tot de belangrijkste voorbrengselen behooren: maïs, suikerriet, cacao, koffie, piment, boonen, rijst, indigo, vanille, tabak, caoutchouc, uitmuntende soorten van hout enz. De hoofdstad is San Juan Bautista de Tabasco of Villa Hermosa de Tabasco, de voornaamste haven Frontera de Tabasco ligt aan de Grijalva.

Tabatinga is een plaats in de Braziliaansche provincie Amazonas, gelegen op den linker oever van de Amazonenrivier, tegenover de monding van de Rio Yacarana of Javari en tegenover de Peruaansche plaats Leticia. Het is het eindstation van de Braziliaansche stoombooten en de hoofdstapelplaats voor den handel tusschen beide landen.

Tabel noemt men den in den vorm van een overzicht samengevatten inhoud van een of ander gebied van wetenschap. Hiertoe behooren bijv. geschiedkundige tabellen, geslachtslijsten, tabellen voor de natuurlijke historie, voor het soortelijk gewicht van verschillende stoffen, het atoomgewicht van elementen enz. Een groote rol spelen tabellen in de statistiek. Het is de taak van deze wetenschap uit de verschijnselen op allerlei gebied, uitgedrukt in cijfers, tabellen samen te stellen, waaruit dan practische gevolgtrekkingen kunnen worden gemaakt. Zoo berekent men bijv. de bijdragen voor een levensverzekering op grond van sterftetabellen. Zie verder Statistiek.

Taberistan of Tabaristan, een gewest in het noorden van Perzië, het bergachtig zuid-oostelijk gedeelte der provincie Mazenderan omvattend, in het land der Tapoeri in het aloude Hyrkanië, heeft veel weiland en een aanzienlijke veefokkerij, veel bosschen met een overvloed van wild, onderscheiden kleine rivieren en een aangenaam klimaat. De bodem levert vooral zwavel.

Tabernaemontana L. is de naam van een plantengeslacht uit de familie der Apocyneeèn. Men kent daarvan ongeveer 100 soorten, die in de keerkringsgewesten groeien. Het omvat boomen en heesters, meestal met tegenovergestelde bladeren en vrij groote bloemen. Uit den bast van een soort, die in Guyana gevonden wordt, namelijk van den hya-hayboom, vloeit na insnijding een groote hoeveelheid melksap, dat door de inboorlingen gedronken wordt. Datzelfde neemt men waar bij T. crispa, die in OostIndië groeit. Het melksap van dezen heeft echter een scherpen, prikkelenden smaak en wordt als geneesmiddel gebruikt voor verschillende ziekten, inzonderheid tegen diarrhee.

Tabernakel noemt men de tent, waarin bij de Israëlieten tijdens hunne omzwerving door de

Sluiten