Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wonnen. In 1813 werd deze vesting door Taumtzien hc belegerd, zoodat zij zich den 10den Januari 1814 moest overgeven. In 1815 kwam Torgau aan Pruisen. d( Torkruid. Zie Oenanthe. _ ■ . V

Torlonia is de naam van een bankiershuis te bi Rome, gesticht door Giovanni Torlonia, geboren te o( Siéna in 1754. Deze werkte zich van een germg koop- d< man op tot een groothandelaar van den eersten gi rang, werd in 1794 in den adelstand verheven, kocht d' in 1809 het hertogdom Bracciano, in 1813 het vor- ei stendom Civitella-Cesi en overleed te Rome den dl 25sten Februari 1829. Zijn zoon Marino, geboren te L Rome den 6aen September 1796, werd in 1847 hertog IS van Poli en Guadagnolo, kreeg den titel van prins en k overleed den 30sten September 1865. Het hoofd van 1; deze lijn is thans hertog Leopold Torlonia (geboren o 25 Juli 1853), die tot 1888 burgemeester van Rome n was. Diens broeder Alessandro (geboren 20 Januari 1855), ontving in 1900 den titel prins van Civitélla- I Cesi. De derde zoon van Giovanni, Alessandro ge- d heeten, prins van Civitella-Cesi, markies di Rotna I vecchia en hertog van Cesi, werd geboren te Rome 1 den isten juni 1800. Hij pachtte de zout- en de \ tabaksregie te Rome en verwierf daardoor en door 8 gelukkige leeningen een kolossaal vermogen. Hij gebruikte dit voor het oprichten van een aantal lief- 1 dadige instellingen, voor het stichten van schouw- § burgen, het droogleggen van het Fuciner Meer (1852 i

1875) en bet aanleggen van het Museo Torlonia te 1

Trastevere. Hij overleed den 7aen Februari 1886. 1 Zijn bezittingen gingen over op zijn eenige dochter, < Anna Maria, geboren in 1855, overleden in 1901, en 1 haar echtgenoot prins Giulio Borghese (geboren 1847), die in 1875 ook den naam Torlonia aannam en ] van het Huis Bonaparte de vorstendommen Canino en Musignano ontving.

Tormentilla, L. is de naam van een plantengeslacht uit de familie der Rosaceeën. Het onderscheidt zich van het geslacht Potentilla alleen door viermaal meer bloemkroonbladeren en kelkslippen en omvat kleine, overblijvende kruiden in MiddenEuropa met gevinde bladeren en alleenstaande bloemen. Men vindt ze in vochtige weilanden en bosschen, en de wortels behooren tot de samentrekkende geneesmiddelen. _ . .

Torn of Thorn, een gemeente in de provmcie Limburg, 657 H.A. groot met (1910) 1520 inwoners, wordt begrensd door de Nederlandsche gemeenten Ittervoort, Hunsel, Gratem, Heel c. a., Wessem^ en Stevensweerd en de Belgische gemeente Kessemch. De bodem bestaat in het Z. uit klei, in bet N. uit diluviaal zand. De bewoners houden zich bezig met landbouw, steen- en pannenbakkerij, bierbrouwerij enz. De gemeente bevat het dorp Torn en de gehuchten Baarstraat en Sandfort.

Het dorp Torn aan de Itterbeek is een oude plaats, waarvan reeds in 966 melding wordt gemaakt, \roeger was het een stad. De St. Michaëlskerk, in 1285 gebouwd, vroeger de abdijkerk, die door de omwenteling in 1797 veel heeft geleden, is thans gerestaureerd. Zij bevat een crypta, een fraai hoogaltaar, het graf van de stichteres der abdij, Hilsuindis, gravin van Strijen, fraaie koren enz. Ook zijn er nog andere bouwwerken uit vroegeren tijd.

Torna ofTornau, vroeger een Hongaarsch comitaat aan den rechter oever van de Theisz, telde op 619 v. km. 20 913 inwoners. Thans vormt het met uitzondering van 7 gemeenten, die tot Gömör be¬

hooren, met Abauj het comitaat Abauj-Torn;i.

Tornado's is de naam van hevige wervelwinden, die als landtornado's het meest in het gebied van den Mississippi optreden. Wanneer aldaar een bestendig minimum van luchtdruk ontstaat, veroorzaken de warme zuidenwinden van de eene en de koude noordenwinden van de andere zijde groote tegenstellingen in temperatuur, waardoor deze winden ontstaan. Zij komen vooral in April en Mei voor. Hun middellijn is meestal kleiner dan 300 m; hun gemiddelde snelheid bedraagt ongeveer 13 m. in de seconde, de grootste snelheid 150 m. Niets is tegen hun kracht bestand. De zeetornado's komen meest in de tropische deelen van den Atlantischen Oceaan voor. Waarschijnlijk zijn dit onweersstormen, waarbij lucht uit de bovenlagen naar beneden valt en de benedenlucht verdringt.

Torneü, een stad in het Finsche gouvernement Ule&borg, ligt aan de rivier van dien naam en aan de Botnische Golf, tegenover de Zweedsche stad Haparanda. Het aantal inwoners bedraagt (1902) 1606 Ten N. van deze plaats ligt de berg Awasaksa, van wiens top de zon den 16a«n tot den 30»'<>- Juni aanhoudend zichtbaar blijft.

Torontal, een Hongaarsch comitaat, wordt begrensd door de comitaten Bacs-Bodrog, Csongrad, Csanad, Arad en Ternes en door Servië. De rivieren de Maros, de Theisz en de Donau vormen tendeele de natuurlijke grenzen. De oppervlakte bedraagt 9933 v. km., het aantal inwoners (1901) 609 362. De zetel van het comitaat is Grosz-Becs-

Torönto. de hoofdstad van de Canadeesche provincie Ontario, ligt op 43° 40 N. Br. en 79 24 W. L. op de zandige noordwestkust van het Meer Ontario, aan een uitmuntende haven en aan 6 spoorwegen. Zij ligt in een vlakke, kale omgeving, werd in het laatst van de 18de eeuw gesticht en ontwikkelde zich zeer snel, zoodat zij thans een van de bloeiendste steden van Noord-Amerika is. Zij is de zetel van den stadhouder van Ontario, van het Parlement, van de provincie, van het opperste gerechtshof van Canada, van een Anglikaana schen en van een Katholieken bisschop. Tot de voornaamste gebouwen behooren: het stadhuis, het e belastingkantoor, de beurs, de Kauier van Koopi handel, de bank van Montreal, het Parlementsgej bouw, het gerechtshof, de markthal, het kristallen i paleis voor landbouwtentoonstellingen, de kathel. draal van St. James en een aantal andere kerken. ,t Verder vindt men er een botanischen tuin, 2 ziekent huizen, een krankzinnigengesticht, 3 schouwburgen ij en een aantal clubs. Met de in 1827 opgerichte i- universiteit is een sterrenwacht, een museum en een bibliotheek verbonden, verder zijn er een aantal s colleges en vakscholen. Het aantal inwoners be3- droeg in 1817 1200, in 1881 86 415, in 1901 208 040. s- Men vindt er meubelfabrieken, metaalgieterijen, e- exportslagerijen, branderijen, brouwerijen, molens,

i- fabrieken voor het vervaardigen van leer, kachels, et landbouwwerktuigen enz. Door haar gunstige ligin ging is de stad de voornaamste haven van de westere lijke distrikten van Canada. In 1903 bedroeg de

invoer 42 971 437 dollar.

ii- Torpedinidae (Sidderroggen). Zie Kogms-

et Torpedisten noemt men de technische >e- troepen van de landmacht, die bestemd zijn voor

Sluiten