Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

omdat zij niet altijd bij elkaar gelegen zijn, Diet als een aaneengesloten boerderij kunnen worden bewerkt. Behalve dat dit tot minder behoorlijke bebouwing leidt, is er bijv. veel verlies van grond voor wegen enz. Dit verschijnsel vindt men in Rusland, in Duitschland, en vermoedelijk ook op Java. In Rusland zijn nu maatregelen genomen om de nadeelige gevolgen hiervan te voorkomen. Men heeft in Rusland en Duitschland het systeem van de „zusammenlegung" ingevoerd.

Zie „Handwörterbuch der Staatswissenschaften", voorts Dr. Wieth Knüdsen „Bauernfragen und Agrarreform in Russland". „Hervorming van het Inlandsch Grondbezit", Tasman Ind. Genootschap 18 Maart 1913.

Daarbij worden gronden van verschillende bezitters gelegen in een bepaalde omgeving, bijeengevoegd, nadat ieders aandeel vooraf was bepaald en met behulp van landmeters en schattingscommissies de totale waarde van den grond was vastgesteld. Na aftrek van wegen enz. krijgt dan ieder in dat complex een aandeel overeenstemmend met zijn oorspronkelijk in verschillende gebieden gelegen bezit. De kosten van deze nieuwe regeling worden daarbij meestal bestreden uit de overschotten die zijn ontstaan tengevolge van de rationeeler verdeeling. Ook de bebouwing kan nu rationeeler geschieden, omdat ieder bijeenliggend krijgt, wat vroeger over verschillende gebieden verspreid was.

Misschien is dit stelsel voor Java toe te passen, al valt niet te ontkennen dat de kans voor vexatie daarbij niet gering is.

Het is mogelijk dat communaal, dat familiebezit als op Sumatra, pauperisme voorkomt, zooals heel vaak beweerd wordt; echter alleen onder de voorwaarde, dat er geen te veel aan bevolking is. Op Java is de hoeveelheid grond die disponibel is, niet voldoende, in dezen zin, dat slechts een deel der bevolking een stuk kan krijgen waarvan hij met zijn gezin kan bestaan. Het communaal bezit op Java beweegt zich, omdat de bevolking instinctief begrepen heeft dat verdeeling in te kleine kavelingen geen zin heeft, in de richting, dat het aantal personen dat geen aandeel in grondbezit heeft toeneemt, dus meer menschen hun bestaan zoeken moeten in handel en nijverheid. Een waarborg tegen pauperisme ligt dus niet in het communaal bezit als zoodanig, maar in de mogelijkheid aan een ieder een geschikt stuk grond te geven, en die neemt af met de toename der bevolking. *)

Is er dus bevolkingstoename dan is communaal bezit geen paacee tegen verarming. Wel wordt daardoor de sterke tegenstelling tusschen verschillende klassen der bevolking voorkomen, maar niet dat niet ieder zijn grond krijgt. Dit ziet men dan ook op Java. Maar niet alleen daar. In Dalmatië bijv. bestaat

l) De afname der bevolking heeft speciaal bij de groote mogendheden sterk de aandacht getrokken, omdat deze vreezen, dat zij zullen afdalen tot den rang van kleine mogendheid. Die angst is echter ongemotiveerd. Herhaaldelijk is in de geschiedenis gebleken dat de rijkste, de kapitaalkrachtigste, niet de talrijkste bevolking het sterkst staat. Indertijd is van den grootsten invloed geweest bij de Marokkogeschiedenis (Agadir) dat de Fransche kapitalisten die tijdelijk groote kapitalen in Duitschland hadden vastgelegd in den vorm van prolongatie, die leeningen gingen opzeggen toen er oorlogsgevaar dreigde; daardoor ontstond zulk een spanning op de beurs, dat de Duitsche industrie sterk tegen den oorlog ging betoogen, want zij kon geen goedkoop geld krijgen. Niet altijd is zulk een optreden afdoende, maar het bewijst alleen dat andere middelen dan de macht van het aantal in zulke gevallen den doorslag geven.

Sluiten