Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Inlandsche markt. Doorgaans zijn teelt en suikermaken in dezelfde handen.

Heeft de verbouwer geen eigen molen, dan huurt hij er eenen van anderen met bijbehoorend span buffels, welke beurtelings den molen in beweging moeten brengen. Kookpannen, om het sap in te dampen, worden afzonderlijk verhuurd. Voorts kan men molen met buffels zoomede de kookpannen per dag, per week of bij de maand huren, veelal tegen geld, maar een enkelen keer ook wel tegen een deel van de suiker.

Zulk een molen wordt dan onder een tijdelijk afdak in de onmiddellijke nabijheid van den rietaanplant opgesteld. Hij bestaat uit twee cylinders panggoelings genoemd, die eene middellijn hebben van 25 tot 30 cM. bij eene lengte van ongeveer 70 cM. en vervaardigd van een harde houtsoort, bekend onder den naam van hctri- of walikoekoen. Deze cylinders worden vertikaal op een onderlingen afstand van vaak nog geen cM. van elkander opgesteld, elk met het dunner bekapt uiteinde in eene rond uitgebeitelde opening in een houten blok, pandëmpet genoemd. Dit blok vormt tevens het grondvlak van een houten raamwerk, waarvan de opstaande stijlen of tihang bestaan uit stevig in den grond ingeplante palen, die van boven samengehouden worden door een gelijksoortig blok als zooeven bedoeld, eveneens pandëmpet genoemd en in welker rond uitgebeitelde openingen het boveneind past van de beide houten cylinders. Te halver hoogte is nog een pandëmpet aangebracht, om het raamwerk stevig bijeen te houden. Voorts zijn in eiken panggoeiing twee rijen elk van 4 kruiselings tegenover elkander geplaatste tanden of hoentoes van arenpalmhout ingedreven, zoodanig, dat een tand van de eene rij in de loodlijn valt van de ruimte tusschen twee tanden van de andere rij. Hierdoor werken de cylinders als twee getande raderen in elkander. Om ze op gewenschten onderlingen afstand te verstellen, bedient men zich van keggen of pantjirs, die tusschen het midden — pandëmpet en de cylinders ingedreven worden. Een der panggoelings steekt een stuk boven het bovenpandëmpet uit. Dit stuk is vierkant bekapt en past in de opening van een ongeveer 2 meters langen hefboomsarm,

Sluiten