Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in uitwerping en verbanning, in mutsaard eu autodafé — alles „in majorem Dei gloriam," of uit loutere liefde voor de arme ziel, en om de Kerk van 't geen ketterij heet te zuiveren en zuiver te houden! Verrassend indérdaad, hoewel niet verblijdend, zoo iets in den tegenwoordigen tijd nog te moeten hooren, en dat uit den mond van iemand, die onder de mannen der vrije wetenschap» in het vrije Nederland, eene eervolle plaats inneemt. Hoe is het mogelijk?

Gij zult mij, vermoed ik, antwoorden, dat Gij onverdraagzaamheid bedoelt niet op godsdienstig, maar op kerkelijk gebied. Maar is die onderscheiding waar? Is zij althans houdbaar? Is het mogelijk, enkel op kerkelijk gebied onverdraagzaam, en op ieder ander gebied verdraagzaam te wezen? Alsof de ervaring niet leerde, dat de geloofsijver der Dominicanen noodwendig door de gruwelen der Inquisitie wordt gevolgd! Wie de afwijking van eenig geloofsartikel niet eenvoudig als eene dwaling bestrijdt, maar als eene misdaad, als eene ketterij verfoeit, en zich daarenboven geroepen acht, om als wachter des geloofs voor de zuiverheid van leer en geloof te waken, die Ban niet anders dan geneigd zijn, om, zoodra hij de magt in handen krijgt, godsdienstige, dat is dan leerstellige dwaling als ketterij te straffen, en, wanneer aan de vermaning: Ga uit van mij! geen gehoor wordt gegeven, de uitbanning te laten yolgen. Ik vraag: Is dat protestantsch, of is het roomsch? en bespeurt Gij niet, dat dogmatische bekrompenheid, die aan ketterij gelooft, en onverdraagzaamheid in den grond der zaak één zijn?

Sluiten