Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gerig en ekonomies, het sosialisme van utopie tot wetenschap wist te verheffen en overeenkomstige de wetenschap en wijsbegeerte dier tijden tot mateiizVtËlBffë sosialisme omzette.

Marx begreep, dat wilde het sosialisme ietr betekenen, het sosialisme dan los "moest: ttfï dê sfeer van de idealistiese dromer, en in die dér.* ploeterende werkers gebracht worden.

Marx geheel doordrongen van de materialistiese tijdgeest, geheel gedrenkt in de wijsbegeerte van het' materialisme, niet anders kennende* dan natuurnoodwendigheid, die iedereen in die tijd ook op de menstoepaste, Marx — en-rflerin1 was' hij" voor zijn- tijd en tijdsbeschouwing geniaal . begreep;-hoe het sosialisme als een natuurnoodwendigheid moest kunnen gepredikt worden of gedoemd zou wezen, ten alle tijdi als een ijl kloosterbegrip slechts in godsdienstige zin te blijven bestaan.

Marx verzoende de omkering, bewerkt door dé machine met het begrip organisatie in proletariese zin, en paste op maatschappelik gebied, de evolutiegedachte in het materialisties-filosofies systeem van zijn tijd toe.

En hiermede werd het sosialisme wetenschap en hield op, utopie te zijn.

B. Het wetenschappelik sosialisme.

Het sosialisme werd dus wetenschap. Het werd'g** bouwd op wijsgeïfigê' grondslag, geankerd in de ekonomiese feiten, geworteld in de evolutie der maatschappij.

Wijsgerig was het materialisme, het materialistiesmonisme de gangbare opvatting en de stof, die altoos was, het eeuwig zijnde.

De stoffelike verandering was het enig zekere en deze stoffelike verandering besliste over mens en maatschappij. Veranderde de stoffelike samenstelling, dan veranderde ook de maatschappij en met de maatschappij verandering, wijzigden des zedelike begrippen van de mens, gelijk ook de mens zelve mee evolueren moest.

De stofleer besliste over mens en maatschappij, het materialisme was nummer één, de mens volgde, eerst dan: De materialistiese opvatting leerde, dat de mens onderworpen was aan de omstandigheden en deze offir

Sluiten